دوشنبه 22 مهر 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow بلاگ

عمارت جعفرقلی خان بختیاری

 

عمارت جعفرقلی خان بختیاری

هنوزم ز خُردی به خاطر در است      که در لانه ماکیان برده دست

به منقارم آن سان به سختی گزید      که اشکم چو خون از رگ، آن دم جهید

پدر خنده بر گریه‌ام زد که «هان                وطن‌ داری آموز از ماکیان»

علی اکبر دهخدا

شکوهمندی عشق و صدق دیانت و راستی در وطن خواهی را در قامت مردی دیدم که بیانش فراتر از سخن و کلام است. عشقی که به بهانه های رایج توهم زندگی روزمره «غم نان» و «نبود تحصیل دانشگاهی» و غیره، به تاراج نرفته بود که هیچ، بلکه در وجود این گوهرین ترکمرد ناب، چنان صیقلی و پر تلالو شده بود که باور آن درخشش بی نظیر بزرگمردی اش، سخت است. باید پای سخنش نشست تا با لهجه نمکین فارسی - ترکی اش که گاه اشک شوق در چشمانش می نشیند و در چشمانت می نشاند، شرح تاریخ سی ساله حفاظت از این بنای تاریخی را شنید تا این شورمندی بی ادعا را ایمان آورد. پایان سخن او بود که دانستم بازماندن شکوه عمارت سرداراسعد و متعلقات ارزشمندش همه مدیون دیانت و وطن خواهی راستین آقا سید است و دیگر هیچ و اگر آقا سیدهای فراوانی می داشتیم، بسیاری از آنچه نداریم، امروز می داشتیم.

 او شرح داد که چگونه سبب شده تا این بنا از آسیب طبیعت و یغمای آدمیان، این گونه از پس دوران، سرفراز مانده تا برای آیندگان جلوه گری نماید. وظیفه تک تک اهالی قلم و شوریدگان وطن است که قدر این قدرشناسان گمنام گهر سرزمینمان را بدانیم و تنها به توصیف زورمندان و قلدران تاریخ بسنده نکنیم که از جد و جهد این فرودستان، آن فرادستان برفرازند.

ماجرا این گونه بود که برای مراسم افتتاح نمایشگاه مشترک موزه بانک ملی و آثار نقاشی استاد شکیبا جمعی از عزیزان دعوت شده بودند که حقیر نیز در آن مراسم شرکت داشت. به دلیل فرصتی که پیش آمد، قرار شد تا شروع مراسم، خانه تاریخی و کم نظیر سرداراسعد را اندک دوستان حاضر، بازدید کنند. آن جا توسط مردی میانسال، درش برویمان گشاده شد. غرق در دیدنی های آن بنای ارزشمند و متعلقات آن بودیم که دکتر مختاری از سید این عمارت که حضور داشت، سخن به میان آورد، گفت؛ بسیاری از متعلقات نفیس عمارت را که می بینید با همت ایشان از گزند روزگار در امان مانده و چه و چه ...! ابتدا موضوع از جنس تعارف معمول به نظر رسید، اما با توصیف بیشتر، توجه ها بیشتر شد تا این که آقا سید وقتی دید حاضرین که ده دوازده نفر بودیم دور میز در تالار عمارت در این باره مشتاقانه به گفتگو نشستیم. رفت چای برای همگی آورد. پرسش و پاسخ ها پیرامون تاریخچه عمارت، او را بر سر ذوق آورد و رفت از میان جامهری مخمل سبزی که چهار گوشه اش را به درون تا کرده بود آورد و روی میز باز نمود و از میان آن به حضار یک به یک اسکناس هزاری سبز تا نخورده آکنده از بوی گلاب هدیه داد. با دیدن این ظرافت، ماجرا برای من جدی تر شد تا آن که وقتی همه دوستان رفتند، پای صحبت آقا سید این خادم وفادار و دلسوز که شروع به شرح ماجرا کرد، نشستم و آن گاه دانستم که جناب مختاری چه می خواست بگوید.

سید شرح داد که اوایل انقلاب عده ای آمدند اشیاء این جا را ببرند چگونه در فرصت کمی آن ها را از هم باز کردم درون روزنامه و کارتن هایی پیچیدم و در کانال کولر و زیر شیروانی و ... پنهان کردم و بیش از ده دوازده سال این راز را آشکار نکردم و وقتی مطمئن به سلامت ماندن آن ها شدم راز را سرگشودم و ... چگونه آن ها را امروز مراقبت و حراست می کنم. 

وی افزود چگونه اصرار ورزیدم و اشک ریختم که سبب توجه مقامات بانک و سازمان میراث فرهنگی شدم و چگونه روسای وقت بانک ملی را واداشته تا با کمک مسئولان وقت میراث فرهنگی، مهندس بهشتی و دکتر مختاری و همت دیگر عزیزان با مرمت کارشناسانه و کارساز، این عمارت متروک و گردغبار گرفته، مورد مرمت کارشناسان آن سازمان قرار گرفت و ستون های موریانه خورده تعویض و رطوبت مخرب رفع عیب و بسیاری از آسیب ها مرتفع شد تا امروز به عنوان موزه ای ارزشمند جلوه گری کند. 

این مرتبت عشق و علو همت و کمال، در وجود کلان مردمان این سرزمین باید ظهور کند تا نخبه ای، نرنجد و گوهری، از دست نرهد و فقیری، میان مردمانمان نماند، بیماری، از درد بی پناهی بر خود نپیچد و احدی در پیچ واپیچ زندگی تنهایی نبیند.

 باغ ایلخانی از باغ های پر حادثه و تاریخی تهران است ( شرح آن در تهران نامه آمده است.) تاریخ این باغ از دوره محمدشاه با ایلخانی ربیب حاج میرزا آقاسی شروع می شود و با قره العین و کمپانی رژی و ناصرلدین شاه و امین السلطان و مظفرالدین میرزا ولیعهد و غیره ادامه می یابد تا عاقبت در بخشی از اراضی وسیعش عمارت سردار اسعد بنا می گردد. 

این عمارت زیبا را جعفر قلی خان بختیاری (سردار اسعد سوم)، در اواخر قاجاریه ( سال 1291 شمسی) ساخت و بعدها (دوره رضاشاه) به تملک بانک ملی در آمد و امروز موزه ای گرانبهاست. 

 

کمیته مجازات ترورهای تاریخی تهران قجری

 

 

 

 

 

 

 

                                                  کمیته مجازات

 

 

                                  ترورهای تاریخی    تهران قجری      

 

 

 

 

 

 

 

                                   داریوش شهبازی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                پیشگفتار

                                    مقدمه (كميته مجازات)

فصل اول

مشخصات: 

                                             ترور

                               اهداف و انگیزه اولیه 

                                        مرام نامه

                            فضای عمومی پایتخت و کشور

              لباس اعضا و اسلحه مورد استفاده کمیته مجازات

                                 نحوه کار هیئت اجرایی

                        راه اندازی کمیته- تولد کمیته

                                        آغاز ترورها

                             بیانیه‌ یا شب نامه

                                       تامین هزینه

                      حقوق اعضا و دستمزد آدم کشی

                           رفتارشناسی اعضای کمیته

                                     محاکمه اعضای کمیته

                                        عاقبت 

                                         هزار دستان

                         رابطه کمیته مجازات با بهائیان 

                                        انجمن غیرت                                

                                         کمیته سیمرغ

                               انجمن بین الطلوعین

                   اعتراض به قرارداد 1919میلادی

                                        کمیته ملایر 

                              اسماعیلیان و ترورهای فدائیان

              نخست وزیران ایران از مشروطه تا انقراض سلسله قاجاریه

.

 

                                       فصل دوم

                              اعضای کمیته مجازات:

                                       ابراهیم منشی‌ زاده

                                         ابوالفتح زاده

    مشکوه الممالک

                                        کریم دواتگر

                                          بهادرالسلطنه

                                   احسان الله خان دوستدار

                           حسين لَلِه (معروف به سالار افخمی )

                                       رشیدالسلطان

                          میرزا عبدالحسین ساعت ساز

                                    علی اکبر ارداقی

                                           سید مرتضی

                                       عمادالکتاب

                                    حاجی بابا اردبیلی

                                   عبدالحسین پسر شفا

                                  احمد آقاي روحي

                       میرزا احمدخان کمال‌الوزاره محمودی

                                  اکبرخان پسر ناصر خلوت

                                      حاج علی عسکر

                              احدخان مفتش تأمينات 

                                       عباسقلی خان ترک  

                                     کاپیتان شوتز

                               محمدعلی خان آژان (گرکانی)

                                   مهدی خان ترک 

                                   موچول خان

                          میرزا باقر رزاز

                                    ميرزا ضياءالله

                                   میرزاعلی خان زنجانی

                                        عماد همايون

                                   حاج اسماعيل ايراني

                                       اكبر نخجواني 

                                       غلامحسين افضلي

                                       سردار رشید

                                     رجب سرابی

                                     علی‌اصغر ژاندارم

                                  فصل سوم

                           اشخاص مرتبط با کمیته مجازات:

احمد شاه

عبدالله بهرامی

سردار معظم

سپهسالار

شعاع السلطنه

قائم مقام الملک رفیع

قوام السلطنه

کاپیتان شوتز

مستشارالدوله صادق

نصرت الدوله

وثوق الدوله

وثوق السلطنه

عباس آریا

کمره ای

مغیث الدوله

میرزا احمد خان اشتری

میرزا باقر اف

نبیل الدوله

نظام االسلطنه مافی

وستداهل

 

 

                               فصل چهارم 

                               کشته شدگان توسط کمیته مجازات:

اسماعیل خان

متین السلطنه

میرزا محسن مجتهد

منتخب الدوله

احمدخان صفا

میرزا احمد خان استوار

سردار رشید

 

پیش گفتار

مقدمه- کمیته مجازات

ترور

 

                                          فصل اول

 

مرام نامه 

لباس

اهداف

نحوه کار

فضای

آغاز ترور

راه اندازی

بین نامه

تامین هزینه

حقوق

شخصیت 

محاکمه

عاقبت

رسانه

هزاردستان

کمیته و بهاییان

انجمن غیرت

کمیته سیمرغ

کمیته ملایر

اسماعیلیان و ترورهای فدائیان

نخست وزیران ایران از مشروطه تا سلطنت رضاشاه

 

 

 

 

 

                                                پیشگفتار

ترور زاده ترس و وحشت است، از خشم نیرو می گیرد و از کینه لبریز می شود، خوف ایجاد می کند و تن ها را می لرزاند، خواب و آسایش را بر آدمیان حرام می کند. محصول کینه و خشم جز کینه افزوده چیزی نیست. کینه مخرب و آفت زندگی و بلای جان ها و منشا خون دل هاست. حکیم فردوسی می فرماید:

         پدر کشتی و تخم کین کاشتی          پدر کشته را کی بود آشتی

قتل و کشتار عاقبتی جز کشتار دوباره و آن محصولی جز قتل و قتل و ...  به مصداق « ای کشته که را کشتی؟» نخواهد داشت.

تاریخ بشر، آکنده از کشمکش، جنگ و پیکار خونین، تحقیر، خشونت، توهین،... است گاه با انگیزه دینی و گاهی به بهانه های دیگر که همه عاملان در پی کسب قدرت اند. کشتار سبعانه و قتل و شکنجه ای که در میان انسان ها رخ می دهد، در بین حیوانات هرگز وجود ندارد . هیچ حیوانی درنده ای برای کشتن حیوانی سلاح نمی سازد، بمب نمی سازد. برخی انسان ها، اشرف مخلوقات (لقبی که انسان به خود داده است.) نیستند، بلکه شر مخلوقات اند. 

قرآن شریف آدمى را شرور بالذّات و داراى سرشت خشونت‏گر نمى‏شناسد و رفتار پرخاش جويانه و خشن انسان ها را در علل و عوامل بيرونى جست و جو مى‏ كند.  علل بسیاری، سبب بروز خشونت می شود. از منظر قرآن، جامعه نامتعادل از حيث اقتصاد و معيشت و عدالت اجتماعی آبستن خشونت است. 

مطابق تمام ادیان الهی و نظر مصلحان جامعه انسانی، پروردگار اوصاف ملکوتی در انسان خلق کرده است. به استناد مطالعات جدید، خصلت مهربانی دارای ریشه ژنتیکی است. مهر و عشق است که دوستی و آشتی می آفریند، امید بخش و سازنده است، امنیت و آسایش را همراه می آورد. هر انسانی از عشق و مهر مادری آفریده شده است. مهربانی سبب تندرستی است. به عشق باید پناه برد و تکیه کرد. 

گواینکه خصلت مهربانی در سرشت اکثریت انسان ها وجود دارد، اما انسان قابل اعتماد نیست. چرا؟ فردی مین می سازد تا پایی را قطع کند، در حالی که دیگری پای مصنوعی می سازد تا او را دوباره قادر به رفتن سازد. چرا؟ عاشق دختری که درخواست ازدواج او را اجابت نمی کند، وحشیانه وی را با اسید می سوزاند، تا او را از زیستن ساقط کند؟ در صورتی که می توان او را تا پایان عمر بی آنکه بداند دوستش داشت و آرزوی شاد زی اش نمود.

در حقیقت بشر موجودی غریب و غیر قابل پیش بینی است، حال اگر خشم و کینه اش کارساز نیست، به مهر و عشق او هم نمی توان اعتماد کرد. زیرا عشق و نفرت  پشت و روی  یک سکه اند و هرآنی احتمال لغزیدن انسان از وجهی به وجه دیگر وجود دارد. بنابراین اگر با ترور و خشونت قطع به یقین نمی توان مدینه فاضله ساخت، به عشق و مهرورزی آدمی هم نمی شود، برای رسیدن به آرمان شهر تکیه داد. در حقیقت اتکا به هیجانات و احساسات محصول مطمئن و قابل اتکایی نخواهد داشت. بلکه به نظر می رسد، راه حل جامعه انسانی بازگشت به عقلانیت است و آن هم تکیه به قانون خواهد بود و به قول غربی ها این جمعیت عظیم انسان ها را با  کنترل و توازن (Checks and Balances) می شود اداره  کرد و می توان به تعادل رسید. قانون باعث اتحاد مردم، امنیت و آرامش، خرد جمعی، انظباط فردی، گروهی و امید ضعفا است. تراز و نماد عدالت در قانون است. قانون تنظیم کننده رفتار انسان است. دوران طولانی زندگی بشر همواره دستخوش تغییرات در گرایش به قانون بوده است. نخستین گام دوری از استبداد حاکمان، حاکمیت قانون بود. حکومت‌های مردم سالار، قدرت را از طریق قانون به کار می‌ بندند. تمدن، در یک مفهوم، نتیجۀ پدید آمدن قانون در زندگی انسان است. نه به هیجانات و احساسات بشر بلکه باید به قانون اعتماد کرد.

در دوره ای (اواخر قاجاریه) که این پژوهش بدان اختصاص دارد، به مصداق «نیست در شهر نگاری که دل از ما ببرد» نباید به دنبال قهرمان اسطوره ای بود، زیرا شخصیت ها چنان تحت تاثیر فضای هرج و مرج و روزگار آشفته اواخر عهد قجر بوده اند که هیچ کدام البته بازیگران صحنه سیاست جان سالم از آسیب های اخلاقی- وطن خواهی به در نبرده اند و همه شخصیت ها خاکستری و آسیب دیده اند، گواینکه مرام مردم کوچه و بازار هم در این میانه آلوده به رنگ و ریا است و چنگی به دل نمی زند. در حقیقت باید نگاه سیاه و سفید را دست کم در این زمان در قضاوت نداشت. یعنی انتظار از آنها نباید دور از واقعیت باشد. زیرا وقتی به ریز اخبار آن موسم، نظر افکنیم در خواهیم یافت هیچ کدام از آن بازیگران نتوانسته اند، در آزمون حق پرستی و وطن دوستی و آموزه های دینی و اخلاقی روسپید بیرون آیند. شاید خصوصیات دوران انحطاط فرهنگ ها و کشورها چنین است. از مرگ شاه عباس تا مشروطه ایران دوره سخت و تلخ انحطاط را پیموده است. 

 

وطن پرستی

 

وطن ‌پرستی

هنوزم ز خُردی به خاطر در است      که در لانه ماکیان برده دست

به منقارم آن سان به سختی گزید      که اشکم چو خون از رگ، آن دم جهید

پدر خنده بر گریه‌ام زد که «هان                وطن‌ داری آموز از ماکیان»

علی اکبر دهخدا

شکوهمندی عشق و صدق دیانت و راستی در وطن خواهی را در قامت مردی دیدم که بیانش فراتر از سخن و کلام است. عشقی که به بهانه های رایج توهم زندگی روزمره «غم نان» و «نبود تحصیل دانشگاهی» و غیره، به تاراج نرفته بود که هیچ، بلکه در وجود این گوهرین ترکمرد ناب، چنان صیقلی و پر تلالو شده بود که باور آن درخشش بی نظیر بزرگمردی اش، سخت است. باید پای سخنش نشست تا با لهجه نمکین فارسی - ترکی اش که گاه اشک شوق در چشمانش می نشیند و در چشمانت می نشاند، شرح تاریخ سی ساله حفاظت از این بنای تاریخی را شنید تا این شورمندی بی ادعا را ایمان آورد. پایان سخن او بود که دانستم بازماندن شکوه عمارت سرداراسعد و متعلقات ارزشمندش همه مدیون دیانت و وطن خواهی راستین آقا سید است و دیگر هیچ و اگر آقا سیدهای فراوانی می داشتیم، بسیاری از آنچه نداریم، امروز می داشتیم.

 او شرح داد که چگونه سبب شده تا این بنا از آسیب طبیعت و یغمای آدمیان، این گونه از پس دوران، سرفراز مانده تا برای آیندگان جلوه گری نماید. وظیفه تک تک اهالی قلم و شوریدگان وطن است که قدر این قدرشناسان گمنام گهر سرزمینمان را بدانیم و تنها به توصیف زورمندان و قلدران تاریخ بسنده نکنیم که از جد و جهد این فرودستان، آن فرادستان برفرازند.

ماجرا این گونه بود که برای مراسم افتتاح نمایشگاه مشترک موزه بانک ملی و آثار نقاشی استاد شکیبا جمعی از عزیزان دعوت شده بودند که حقیر نیز در آن مراسم شرکت داشت. به دلیل فرصتی که پیش آمد، قرار شد تا شروع مراسم، خانه تاریخی و کم نظیر سرداراسعد را اندک دوستان حاضر، بازدید کنند. آن جا توسط مردی میانسال، درش برویمان گشاده شد. غرق در دیدنی های آن بنای ارزشمند و متعلقات آن بودیم که دکتر مختاری از سید این عمارت که حضور داشت، سخن به میان آورد، گفت؛ بسیاری از متعلقات نفیس عمارت را که می بینید با همت ایشان از گزند روزگار در امان مانده و چه و چه ...! ابتدا موضوع از جنس تعارف معمول به نظر رسید، اما با توصیف بیشتر، توجه ها بیشتر شد تا این که آقا سید وقتی دید حاضرین که ده دوازده نفر بودیم دور میز در تالار عمارت در این باره مشتاقانه به گفتگو نشستیم. رفت چایی برای همگی آورد. پرسش و پاسخ ها پیرامون تاریخچه عمارت، او را بر سر ذوق آورد و رفت از میان جامهری مخمل سبزی که چهار گوشه اش را به درون تا کرده بود آورد و روی میز باز نمود و از میان آن به حضار یک به یک اسکناس هزاری سبز تا نخورده آکنده از بوی گلاب هدیه داد. با دیدن این ظرافت، ماجرا برای من جدی تر شد تا آن که وقتی همه دوستان رفتند، پای صحبت آقا سید این خادم وفادار و دلسوز که شروع به شرح ماجرا کرد، نشستم و آن گاه دانستم که جناب مختاری چه می خواست بگوید.

سید شرح داد که اوایل انقلاب عده ای آمدند اشیاء این جا را ببرند چگونه در فرصت کمی آن ها را از هم باز کردم درون روزنامه و کارتن هایی پیچیدم و در کانال کولر و زیر شیروانی و ... پنهان کردم و بیش از ده دوازده سال این راز را آشکار نکردم و وقتی مطمئن به سلامت ماندن آن ها شدم راز را سرگشودم و ... چگونه آن ها را امروز مراقبت و حراست می کنم. 

وی افزود چگونه اصرار ورزیدم و اشک ریختم که سبب توجه مقامات بانک و سازمان میراث فرهنگی شدم و چگونه روسای وقت بانک ملی را واداشته تا با کمک مسئولان وقت میراث فرهنگی، مهندس بهشتی و دکتر مختاری و همت دیگر عزیزان با مرمت کارشناسانه و کارساز، این عمارت متروک و گردغبار گرفته، مورد مرمت کارشناسان آن سازمان قرار گرفت و ستون های موریانه خورده تعویض و رطوبت مخرب رفع عیب و بسیاری از آسیب ها مرتفع شد تا امروز به عنوان موزه ای ارزشمند جلوه گری کند. 

این مرتبت عشق و علو همت و کمال، در وجود کلان مردمان این سرزمین باید ظهور کند تا نخبه ای، نرنجد و گوهری، از دست نرهد و فقیری، میان مردمانمان نماند، بیماری، از درد بی پناهی بر خود نپیچد و احدی در پیچ واپیچ زندگی تنهایی نبیند.

 باغ ایلخانی از باغ های پر حادثه و تاریخی تهران است ( شرح آن در تهران نامه آمده است.) تاریخ این باغ از دوره محمدشاه با ایلخانی ربیب حاج میرزا آقاسی شروع می شود و با قره العین و کمپانی رژی و ناصرلدین شاه و امین السلطان و مظفرالدین میرزا ولیعهد و غیره ادامه می یابد تا عاقبت در بخشی از اراضی وسیعش عمارت سردار اسعد بنا می گردد. 

این عمارت زیبا را جعفر قلی خان بختیاری (سردار اسعد سوم)، در اواخر قاجاریه ( سال 1291 شمسی) ساخت و بعدها (دوره رضاشاه) به تملک بانک ملی در آمد و امروز موزه ای گرانبهاست. 

 

پاتوق های تهران سیر تحول

                پاتوق های تهران

 

 

                                               سیر تحول پاتوق ها در تهران

 

                                                از لوطی ها تا صادق هدایت و... تا امروز

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

 

فهرست

 

فصل اول – اماکن قدیم

لغت

پاتوق های دوره های ناصری و مظفری

پاتوق نشینی در تهران

مراکز مدهبی

بازار

تفرجگاه 

خرابات

زورخانه

شیرک خانه

بیت اللطف

عزب خانه

شیره کش خانه

قهوه خانه

محل های خاص (آب کرج، آب مکا، توپ مروارید)

 

فصل دوم – اماکن جدید

کافه و کافه نشینی

انجمن ادبی

باشگاه

پارک

تالار ایران

چای فروشی حیدر

حسینیه ارشاد

خیابان

سینما

قمارخانه

کاباره

دیسکو

کاخ جوانان

کافه شهرداری (بلدی)

کافه قنادی

کافه کتاب

کتاب فروشی

هتل

سالن نمایش

بیلیارد

کلوپ

فرهنگسرا

فصل سوم – پاتوق ها

پاتوق لوطی صالح

پاتوق صادق هدایت و گروه ربعه

پاتوق آل احمد

پاتوق نیما

پاتوق نفیسی

پاتوق مهرداد اوستا

پاتوق خانه

پاتوق گل گلاب

پاتوق زرین کوب

پاتوق گلستان

پاتوق ساعدی

پاتوق کیوان

پاتوق طیب

پاتوق دانشجوها

پاتوق زنان

پاتوق اصناف

پاتوق لوطی ها

پاتوق شیره ای ها و تریاکی ها

پاتوق چهارراه 

پاتوق نقالان

پاتوق اراذل و اوباش

منابع

فهرست اعلام

 

 

مقدمه

در گذار جامعه سنتی قجر به مدرنیته گو اینکه با غلبه سیاسی روس و انگلیس بر ایران و علل دیگر سلسله مراتب مراحل منطقی و عرفی سه ساحت اقتصادی، سیاسی و فلسفی را ایران تجربه نکرد، اما با اصلاحات نظامی و اجتماعی عباس ‌میرزا و سپس اصلاحات اساسی سیاسی امیرکبیر که به ‌عنوان یک دولت منتظم که به توسعه قدرت دست زد، تحولاتی شروع شد. اصلاحاتی که بعدها از سوی ناصرالدین شاه مستبد هرچند به سختی مثل ایجاد مجلس مصلحت‌خانه یا کابینه‌ای با نه وزیر در دوره سپهسالار ادامه یافت. شاهی که حاکم مطلق و مالک جان و مال مردم بود، اولین گام‌های تحول را پذیرفت. در این دوران با بحران‌هایی چون قحطی ها، شورش‌ها، جنبش‌ها و شرارت‌ها برخی روشنفکران و متفکرانی غرب آشنا، مانند میرزا ملکم‌خان، طالبوف، سیدجمال‌الدین اسدآبادی، میرزا آقاخان کرمانی، مستشارالدوله و آخوندزاده و غیره پا به عرصه اندیشه و سیاست گذاشتند که با دخالت تعدادی علمای روشن ضمیر جنبش تنباکو به پیروزی رسید.

این رشته تفکر و اندیشه تداوم یافت و تاثیر خود را در هر قسمتی از اجتماع گذاشت و طلیعه عصر روشنگری را شکل داد که تداوم آن به انقلاب مشروطه منتهی شد، اما با استبداد صغیر و نفوذ بیگانگان به ویژه روس و انگلیس، جنگ جهانی اول، شورش‌های اجتماعی، شورش‌های سیاسی و بی ثباتی دولت ها بحران ده ساله ای را از 1288 تا 1299 ایجاد شد.

 این بحران و فضای سیاسی – اجتماعی که آبستن حوادثی تلخ چون برقراری استعمار و یا تجزیه کشور بود، باعث شد تا همه در فرار از آن اضطراب به دنبال یک ناجی ملی باشند. صحبت از یک دیکتاتور آهنین و مرد قدرتمند به میان آمد و شرایط و فضای اجتماعی به ‌گونه‌ای پیش رفت که برآیند آن رضاخانی شد که اقبال عمومی داشت. 

با آمدن دولت مدرن و در این سیر تحول بسیاری از عادات و سنن ایرانیان نیز دچار تغییر شد تا پیش از برقراری دولت مدرن رضاخانی پاتوق های اقشار گوناگون در ایامی خاص و جایگاهی خاص بود. امامزاده ها، تکیه ها، تفرجگاه های اطراف تهران، نظیر مزارع و باغات دولاب و طرشت و ونک و فرحزاد و آب کرج حتی برخی از آسیاب ها و قهوه خانه ها و خرابات ها و شیرک خانه ها و غیره، پاتوق های تهرانی ها را برای اقشار گوناگون و در ایام مختلف تشکیل می داد، اما با برقراری دولت مدرن و ارتباط بیش از پیش با اروپاییان و ورود فارغ التحصیلان اروپا رفته، ابتدا غذاخوری ها تغییر کرد و سپس هتل و کافه و رستوران و سینما یکی پس از دیگری در تهران ساخته شد و با ورود ماشین های عمومی و دیگر پدیده های صنعتی، رفته رفته برخی از پاتوق های سنتی از میان رفت و یا کم رونق شد و جمعی نورسیده پا به عرصه وجود نهاد. سپس با پیدایی کافه ها و هتل ها و غیره در اواخر قاجاریه بسیاری از مکان های سنتی جای خود را به کافه ها داد و در مرحله بعد سوغات فرنگ اهالی قلم و اندیشه، نظیر صادق هدایت پاتوق در کافه ها و پدیده کافه نشینی باب شد.

گواینکه کافه و کافه نشینی، اصلی ترین پدیده مدرن پاتوق نشینی از اواخر عصر قجری توسط افرادی چون سردار اسعد جزئی از فرهنگ روشنفکری ایرانی شد. 

در دوره رضا شاه، پاتوق هایی در رستوران ها و مهمان خانه ها پدید آمد که پاتوق روشنفکران و رجال سیاسی و فرهنگی کشور و همچنین خارجی ها شد.

در کتاب حاضر در سه فصل به طور کلی از گذشته ها تا امروز به پاتوق ها و پاتوق نشینی تهرانی ها پرداخته ایم و سیر تحول پاتوق را مطمح نظر قرار داده ایم. در فصل نخست اصلی ترین پاتوق های دوران گذشته را بر شمرده و شرحی آورده ایم. در فصل دوم به پاتوق های جدید پرداخته ایم . کافه و کافه نشینی را که شمع محفل پاتوق نشینی دوره جدید است شرح داده ایم و در آخرین فصل جمعی از پاتوق های نامداران معاصر را برشمرده ایم.

 

سیاحانی که به ایران آمده اند

 

 

 

 

 

                                                                   سیاحانی

                                                            که به ایران آمده اند

 

 

 

 

 

 

 

                                                                       داریوش شهبازی

 

                             ماهریس

 

 

 

 

 

 

فهرست

مقدمه

 

 

 

 

فهرست

مقدمه

آرمسترانگ

آرنولد

آشی کاگا

آلکوک

آمبروزیو

آنترمونی 

آنجوللو 

آنه

آیرونساید

ابن بطوطه

ابن حوقل

ابن عبری

 

ابن فضلان

ابوت

ابودُلَف یَنبُعی 

ادموندز

ادواردز

اسپاروی 

استارک

استاک

استاکلر 

 

استرابون

استرن

استوارت

استودارت 

اسخاخن

اسکرین 

اسکینر

اسمیت آنتونی

اسمیت یان

 

اشترويس 

اشتیلر

اشنایدر

افلاطون

افندی

اگوستین

الساندری

الگود

الیس 

انگلمن

اوبن

اوتر

اورسل

اوزلی

اوکانر

  اولیویه 

اولئاریوس 

ایترپرسیکوم

ایستویک

اینووه

بابن و هوسه 

باربارو

بارنز 

باروگ

بازن

باکینگهام

 

بایرون

بایندر

بدیک 

براون

برد 

برنز

بروگش

برونيار

بروین

بریجز 

بل 

بلگریو

بلوشر 

بلوکویل

بن تان 

بنجامین

بوئن

بولارد

  بهلر 

بیشوپ 

بیکر

بینینگ

پاتینجر

پاسلی

پتی

پرایس

پرنو

پروکوپیوس

پگولوتی

پلامتری

پلی بیوس

پلینیوس

پوردنون

پوزر 

پولاک

تامسن

ت‍ان‍ک‍وان‍ی

تاوِرْنیه

ترز

تره زل

تکتاندر

تلگرافچی

تودولایی

تورنتن

تولوزان

تونو

تویفل

تویوکیچی

تیت

جان دوم

جانسن

جانی فرنگی ساز

 

جکسن

جنکینسن

چاپمن

چاره ری

چريكف

چلبی 

چینی

حارثی

حموی 

خاخام بنیامین بن جناح

خاخام موسی پتاچیا

خانیکف

خودزکو

خورنی

داگلاس

دالمانی

در شلی

دروویل

دلاکروا

دلاند

دلاواله 

دلیسله

دنسترویل

دوبد 

دوراند 

دوراند الا

دوسرسی 

دومان

دوونتی

دوهوسه

رابینو

راتیسلاو

راتیسلاو(آلبرت)

راس

راس(رز)

راموزیو

 راولینسن

رایت

رایس(سیسیل)

رایس(کلارا)

روبروک

روزن

روششوار 

ریچ

ریچاردز 

زاوی

زنر

زنو

ژاک

ژاکن

ژزو

ژوبر

سالتیکف

سانتو استفانو

سانوتو

سانسن

ساوج لندور

سایکس

سایکس (الا)

سردا

 سرسو

 سفرنامه‌های انگلیسی‌ها در ایران 

سفرنامه های ونیزیان در ایران‌ 

سکویل وست

سیرو

سیمونیچ

شاردن

شرلی

شلینگر

شوارتسنباخ

شوستر

شولتسه هولتوس

شیخ نجیب الدین

شیلت برگر

  شیندلر 

فابر

فابرتیوس

فاگرین

فاولر

فرانکلین 

فرنبرگر

فریر 

  فریزر 

فریزر بیلی

فلاندن

فلایر

فلمينگ 

فلویر

فوربز

فوروکاوا

فوکو

فوکوشیما

    فووریه

فیثاغورس

فیدالگو

فیگوئروا 

فیلبرگ

کاتف 

کارپن

کارری 

کارلا سرنا 

کاره

کازاما

 کاساکوفسکی

کاکاش

کاکرن

کاکس

کانولی

کتزیاس

 کر پورتر

کرزن

کروسینسکی

کریستینسن

کریستی

کرینی

کست

 

 کلاویخو

کلمباری

کلوکه

کمبل

کمپفر 

کنتارینی 

کنتی

کوپر

کوتز بوئه‌

کورف 

کولارژ

كينر 

 گابریل

گاردان

گدار

گرس

گروتفند

گروته 

گریبایدف

گزنفون

گلدسمید

گملین

گوا 

گوبینو

گوس

 

گیبونز

گیرشمن

گیرشمن تانیا

گیلانتز

لاخ

لافتوس 

 

لاکهارت

لایارد 

لسترنج

لسکو

لمبتون

لمگو

لوات  

لوتی

لورین

لومسدن

لیتن

مادام ديولافوا 

مادر عراق

مارچنکو

مارش

مارکوارت

مارکوپولو

مالتزف

مانورینگ

مانی

ماهوان چینی

مایار

مری شیل

مطراق چی

مقدسی

مکدونالد

مکدونالد رابرت

مک گرگور 

مک ماهون

مکنزی

ملتون

ملکم 

  ملگونُف

ممبره

مندلسلو

مندویل

مورالس

مورگان 

موریه 

موزر 

مونتابونه

میتفورد

میتفورد ژ. ن.

میتل‌هولتسر

میلسپو

مینورسکی

نئارخوس

نوردن

    نهرو

نیبور 

نیدرمایر

نیکیتین(آفاناسی)

نیکیتین(بازیل)

نیوبری

واتسن

وارینگ

 وامبری 

وچیتی

ورم 

وگت

ولف

وودهاوس

وولفسن

ویاند

ویشارد

ویلبر

ویلبراهام

ویلز 

ویلز(ریچارد)

ویلس

 

ویلسن(آرنولد)

ویلسن(ساموئل)

ویلی

هاردینگ

هارنی

هاکس

هالينگبري

هانت 

   هدین 

هربرت 

هرتسفلد

هردوان 

هرودت

هکاتئوس

هل

هلمز

همیوس

هنوی

هوسه برود به بابن

هولتسر 

هیل

هینتس

هینچه

یقیکیان

یوشیدا

یه ناگا

ییت 

 

سیاحانی که به ایران آمده اند 

مقدمه 

از بامدادان تشکیل جوامع بشری، سفر برای انسان جذابیت بسیاری داشته است. گو این که نبود امکانات حمل و نقل ایمن و راحت و وجود حیوانات وحشی و راهزنان و سرما و گرمای طاقت فرسا از موانع مهم سفر محسوب می شد. از این جهت، شمار سیاحان و جهانگردان در قرون و اعصار اولیه بسیار اندک است، اما با گذشت زمان و تسلط انسان بر مصایب سفر، شاهد افزایش اندک اندک شمار جهانگردان در بستر تاریخ هستیم. ایران به دلایل متعدد از جمله شکوه و جلال حکومت های باستانی و وقوع در مسیرهای تجاری گیتی و وجود دانشمندان و عالمان و استقرار در ناحیه ای از جهان که مهد و گهواره تمدن بشری است، مورد توجه و عنایت جهانیان بوده است.

سفر، مادر تجربه و سفرنامه مادر تاریخ است و عمارت شکوهمند تاریخ با مصالحی که سیاحان فراهم آرند، ساخته می شود. سفرنامه ها از منابع مهم جغرافیایی و تاریخی و کلید شناخت ویژگی های فرهنگی و اجتماعی جوامع یعنی پایه علم مردم شناسی است.  سفرنامه ها مطالب ارزنده ای از تشکیلات اداری، فرهنگ، آداب و سنن و شرایط اقتصادی واجتماعی آن زمان کشورها را در بر دارد. سفرنامه نویسی یکی از انواع ادبی دلپذیر در نگارش مشاهدات و توصیف آثار و وقایع و ضبط خاطرات و اطلاعات است. سفرنامه، نوعی گزارش است که نویسنده در قالب آن مشاهدات خود را از اوضاع  محلی که بدان سفر کرده است شرح می دهد. سفرنامه‌، توصيف ديده‌ها و شنيده‌ها، همچنین برداشت فكري و شخصي سیاحان، سفرا و میسیونرهای مذهبی از يك سرزمين و آداب و رسوم مردم آن، خلق و خو، پوشاک، صنعت و اطلاعاتی از بناهای تاریخی، مسجد، کتاب خانه، بازار، بزرگان، مردم، جمعیت، آب و هوا، زبان اهالی مناطقی که بازدید نموده است، می باشد. سفرنامه ها گنجینه و موزه ای از اطلاعات هستند. یکی از مهم‌ترین منابع در شناخت اعصار مختلف تاریخ، سفرنامه‌ها، خاطرات و مشاهدات سیاحان، سفرا، مبلغان مذهبی و... است.

 

سرزمین ایران، به لحاظ داشتن آثار تاریخی کم نظیر و فرهنگ غنی از بامدادان تمدن بشری از مقاصد اصلی سیاحان دیگراقوام و ملل گیتی بوده است. 

برای تحقیق در زمینه‌های مختلف اجتماعی و شناخت بهتر زوایای تاریخی یک جامعه بررسی سفرنامه‌ها می‌تواند خدمتی ارزنده باشد. به ویژه آن که نویسندگان سفرنامه‌ها هر یک از دیدگاه های خاص خود اوضاع طبیعی، اجتماعی و یا سیاسی منطقه را مورد بازدید قرار داده‌اند.

در سه برش زمانی ایران بیش از دیگر ازمنه تاریخ، مورد توجه علاقه مندان سفر قرار گرفته است: 

الف) دوران باستان

 ب) دوره صفوی

 ج) دوره قاجاریه

 

 

الف) دوران باستان

در این دوران به خصوص در پادشاهی کورش و داریوش ایران مهد و گواره تمدن بشری بود و مورد غبطه نخبگان یونانی ( تنها رقیب ایران در آن روزگار) نظیر؛ افلاطون بوده است، اما با تغییر سیاست و فرسایش سیستم پادشاهی در بستر زمان از ارج و قرب حکومت کاسته و با حمله اسکندر هخامنشیان سقوط کرد. در دوران بعدی شاهد ظهور دیگر سلسله های پادشاهی هستیم تا با افول قدرت ساسانیان و حمله اعراب مسلمان این دوران به پایان می رسد. در این دوره اغلب جهانگردانی کهاز ایران یاد کرده اند به تحسین و شکوه پادشاهی و فرهنگ و رفتار ایرانیان پرداخته اند.

برخي از كهن‌ترين گزارش‌هاي سفر متعلق به مصريان است كه قدمت يكي از آن ها به سده ششم پيش از ميلاد مي‌رسد و آن سفرنامه كوسموس اسكندراني است (حدود 548 ق.م.) هرودت از قديمي‌ترين جهانگرداني است كه به ايران سفر كرده و گزارش سفر خود را نوشته است. گزنفون، مورخ آتني (325-430 ق.م.)، نيز به ايران مسافرت كرده و كتابي از سفر خود نوشته است.

کهن ترین اسناد و مدارک در حوزه سفرنامه نویسی در جهان، ایران را مبدأ این رشته می دانند، زیرا نخستین سفرنامه به استناد تاریخ به دستور داریوش اول هخامنشی درباره رودخانه سند، خلیج فارس و دریای سرخ نگاشته شده است. 

ماد

پلی بیوس((Polybius  یونانی، (زاده 200 قبل از میلاد) درباره ھمدان و قصر معروف سلطنتی آن چنین می نویسد: اکباتان در ابتدا مقر پادشاھان ماد بوده و از حیث ثروت و شکوه و جلال و عظمت و ابنیه عالی بر شھرھای دیگر برتری داشته است. 

 

کورش

جان کورتیس در کتاب ایران باستان به روایت موزه بریتانیا به بررسی دقیق فرهنگ، قدمت، آثار و تاریخ هنر ایران باستان می‌پردازد، وی با اقتباس از منابع دسته اول و معتبر علمی یکی از عوامل مهم اثرگذاری ایرانشهری بر ملل دیگر را تاریخ باشکوه و منحصربه ‌فرد ایرانیان می‌داند.

در زمان کورش کبیر به‌ لحاظ شایستگی و کاردانی که داشت، بعضی مشاغل سیاسی، نظامی، اجتماعی را به یونانیان واگذار کرد (ویلهلم. 1386. 66تا67 و 81).

هنگامی که کرزوس به‌ دست کوروش بزرگ شکست خورد، امپراتوری هخامنشی مبنای کار هرودت می‌شود. 

کورش پس از تعیین جانشین و ترغیب پسران خود به اتحاد، به آنان چنین توصیه می‌نماید: «بر شماست که پس از خدایان همه مردم و نژاد آیندگان را گرامی دارید.» (کریستن سن.1350. 101).

کورش کبیر پس از فتح بابل طبق عادت، خلق‌وخوی جوانمردانه خویش با فرمانروای مغلوب و به اسارت درآمده، در کمال آزادمنشی رفتار می‌کند و سال بعد (538) پ.م، به هنگام مرگ وی عزای عمومی اعلام می‌شود و کورش، شخصاً در مراسم عزاداری شرکت می‌کند (گیریشمن. 1379. 122). 

داریوش

هرودت داریوش را از بهترین حکمرانان شرقی و دلیر و باهوش و زیرک و پهناگستر امپراتوری هخامنشیان توصیف می‌کند. خشایارشا را شاهی ستمگر و خودخواه، سست‌عنصر و بی‌حال و تن‌پرور می‌نامد. 

داریوش‌شاه می‌گوید: این است کشورهایی که نافرمان شدند، دروغ آن‌ها را نافرمان کرد که این‌ها به مردم دروغ گفتند. پس از آن اهورامزدا آن‌ها را به دست من داد (شارپ. 1388. 67). 

داریوش‌شاه گوید: به خواست اهورامزدا چنان کسی هستم که راستی را دوست هستم. بدی را دوست نیستم. آنچه راست است آن میل من است. مرد دروغ‌گو را دوست نیستم. (شارپ. 1388. 89).

پلی بیوس معتقد است: اسکندر بسیاری از کاشی ھای نقره و اوراق طلا و نقره ستون ھای کاخ سلطنتی ھمدان را کند و با خود برد و آنچه از دستبرد وی مصون مانده بود بعدھا به تاراج رفت. 

یونانیان برای ارتش ایران و شاهان ایرانی نیروی لایزال و قدرت خدایی قائل بوده‌اند (ویلهلم. 1386. 16). 

در تاریخ ایران باستان، هرگاه قدرت آمریت شاه رو به ضعف نهاد، بلافاصله با خطر خلع از سلطنت روبه‌رو شد. (رضایی‌راد، 1389: 296).

شاه باید عیب‌های درونی خود را پیوسته جستجو کند و در بهبود آن‌ها بکوشد. شاه نباید دروغ‌گو، چشم‌تنگ، تندخو و بیکاره باشد. (عباسی، 1348: 45).

دین

بارها اندرزنامه‌های ایرانی دین را بنیاد زندگی اجتماعی دانسته است (عباسی. 1348. 2و3).

در اوستا نیز به این مهم اشاره گردیده، چنان که آمده است: انسان باید از بی‌ایمانی بپرهیزد، حتی در راه ایمان بجنگد؛ ... یک فرمانروای خوب و شایسته در راه دیانتش می‌جنگد، از ملت خویش دفاع می‌کند،... (گیریشمن، 1379: 155). 

شاه آرمانی و آرمان شهر ایرانیان باستان

شواهد بسیاری است که افلاطون و ارسطو و حتی سقراط از اندیشه شرق و به ویژه ایران تأثیر پذیرفته‌اند. آرمان شهر اندیشۀ آرمانی است که می خواهد بهشت از دست رفته را بازآرایی کند، این اندیشه بر ذهنیّت و تخیّل تکیه دارد و در عالم مثال رخ می دهد، شکل گیری آرمان شهر در سرزمین مقدّس است...شاهی خوب، باآیین و دادگر مقامی بوده است که فضیلت‌های بایسته آن به کمالات الهی شباهت و نزدیکی تام داشته؛ شاه راستین و شایسته که برگزیده خدا و نزدیک‌ترین کس به او شناخته ‌شده است، باید مظهر صفات خداوند و نماینده اراده او روی زمین باشد...نظام فکری ایران و اندیشه سیاسی شاه آرمانی در دوره کورش، نشان می دهد چرا و چگونه خردمندی، شجاعت، میانه‌روی و عدالت، چهار محور بازخوانی شده در جمهور افلاطون، همان‌گونه که نویسندة کتاب شهر زیبای افلاطون و شاه آرمانی در ایران باستان نشان داده، همواره مبنای اندیشگی دینی و سیاسی دولت ایرانی محسوب می‌شدند./ فصلنامه راهبردی سیاست. دانشگاه علامه طباطبایی. 1389.

در آموزه‌های اخلاقی و دینی ایران باستان مشروعیت سیاسی شاه زمانی محرز است که بایستگی‌های موردنظر این آموزه‌ها را واجد باشد.(زمانی.1390. 124تا135).

ایران امروز هرچند که از جَهاتی گرایش به غرب دارد، اما از لحاظ روح و منش فرهنگی، سنن و آداب خویش به آن وفادار مانده است، و به نظر می‌رسد مجدداً مرکز سیاسی، ‌اقتصادی و فرهنگی ملل این منطقه از جهان خواهد شد. موقعیت جغرافیایی، ثروت‌های طبیعی فراوان و مردمان تیزهوش و فعال آن از سنت‌های کهن جهان برخوردار است. در آینده باز هم در مجمع ملل مهم دنیا، مقام شایسته خود را به دست خواهد آورد (گیریشمن. 1379. 349).

ستایش ایرانیان

افلاطون که خود به ایرانیان غبطه می‌خورد در رساله‌ قوانین خود از ایرانیان به نیکی یاد می‌کند.

گزنفون ایرانیان را می‌ستاید.

هرودت در ستایش ایرانیان می‌گوید: «ایرانیان در رودها ادرار نمی‌کنند و آب دهان به آن نمی‌اندازند و دست‌هایشان را در آن نمی‌شویند و نهایت احترام را برای آب‌های جاری قایل می‌شوند.»

استرابو یا استرابون (Strabo) در مورد آیین و مراسمی ایرانی که برگزاری آن را در کاپادوکیه خود به چشم دیده‌است شرح می دهد: در مورد آب زمانی که ایرانیان به دریاچه یا رود یا چشمه‌ای رسند گودال‌های بزرگ کنده قربانی را در کنار آن می‌کشند و سخت پروای آن دارند که هرگز خون به آب نیامی‌زد چون این کار سبب آلودگی آب خواهد بود./ دین ایرانی. صص ۴۳ تا ۴۵.

هرودت می نویسد: آتن آن روز چنان غرق در فساد و توطئه «آزادان» علیه یکدیگر بود که همواره همه دولت-شهرهای دیگر خواهان صلح با ایران و حتی پیوستن به شاهنشاهی ایران بودند و بزرگترین سرداران و فرمانروایان آتنی و اسپارتی یا به دربار ایران پناه می‌آوردند.

سوفسط‌ها یکی دیگر از عوامل گرایش یونانیان به اندیشه ایران می‌باشند. 

« یونانیان در این ادوار با وجود منازعات خصمانه‌ای که با ایران داشتند؛ حکمت و آرای دینی ایرانیان را می‌ستودند و مغان ایرانی را حکیم می‌خواندند.» (مجتبایی. 1352. 151و152).

نئارخوس دریاسالار مقدونی که در سال ۳۲۶ قبل از میلاد به دستور اسکندر دریای فارس را پیمود از آبادی سواحل دریا فارس می نویسد:«پس از دویست استاد راه به ریگ و از آن جا به دیلم و دهنهٔ رودخانهٔ اندیان آمدیم، رودخانهٔ اندیان سرحد خوزستان و فارس و پس از سند بزرگ‌ترین رودخانه‌است. هیچ‌ یک از سواحلی که پیمودم مانند دریای فارس، آباد و معمور نبود.»

پروکوپیوس (زادهٔ حدود۵۰۰- مرگ حدود ۵۵۴ میلادی) بیزانسی کتاب اش مربوط به جنگ‌های ایران و روم می‌باشد. 

موسی خورنی، موسس خورناتسی تاریخ‌نگار، فیلسوف، الهی‌دان، مترجم و شاعر و نویسنده ارمنی در سده پنجم میلادی بود. خورنی کتاب «تاریخ ارمنستان» را نگاشته که اطلاعات مفیدی راجع به جغرافیای جهان کهن و به ‌ویژه ارمنستان و ایران می‌دهد.

 

ب) صفویه

از استقرار اسلام در ایران تا ظهور صفویه هیچ یک از سلسله های نتوانستند، جز بر بخشی از این سرزمین بر دیگر قسمت ها فرمان رانند. در این دوران به ویژه سلطنت شاه عباس سیاحانی که از ایران دیدن کرده اند از شکوه شهرهای بزرگ ایران نظیر اصفهان و قزوین یاد کرده اند.

 

بعد از اسلام استقلال ایران از میان رفت و این سرزمین جزیی از امپراتوری اسلام شد. تحولات بسیاری در عرصه‌های اجتماعی، مذهبی و سیاسی ایران به وجود آمد. البته سلسله های متعددی در استقلال از سلطه امویان و عباسیان به پا خاستند و بخشی از جغرافیای ایران باستان را مستقل از خلافت اسلامی خواندند، اما هیچ یک از این امارات ملوک الطوایفی تا ظهور صفویه نتوانستند، سراسر آن سرزمین را تحت فرمان خود در آرند. سیاحانی در این دوران به ایران سفر کرده و سفرنامه ای از خود به جا گذاشته اند.

ایرانیان در این دوره جنبش‌های استقلال‌ طلبانه‌ای را به پا ساختند که تشکیل حکومت‌هایی چون طاهریان و صفاریان (۹۰۳ -  ۸۶۶ م.) را می‌توان از نتایج آن ها برشمرد.

 

طاهریان برای اولین بار پس از ظهور اسلام نواحی شرقی ایران همچون خراسان امارت استخلاف تشکیل دادند و صفاریان نیز برای نخستین بار از زبان فارسی به جای زبان عربی استفاده کردند. در دوره سامانیان (۹۹۹ - ۸۱۹ م.) از خط پهلوی ساسانی، خط فارسی نوین پدید آورده شد و الفبای عربی با زبان فارسی رواج یافت.

حکام آل بویه (۱۰۵۵ - ۹۴۵ م.) پس از فتح شیراز و تأسیس حکومت خویش راهی بغداد شده آن را تصرف نمودند و مقام خلافت را به آلت دست خویش تبدیل نمودند و قدرت واقعی را در دستان خویش گرفتند.

 

غزنویان (۱۱۸۶-  ۹۷۷ م.) خود را به عنوان غازیان یا جنگجویان مسلمان مطرح ساختند و سرزمین‌هایی همچون هندوستان را مورد تهاجم خویش قرار دادند.

 

سلجوقیان (۱۱۹۴ - ۱۰۳۸ م.) با پیروزی بر غزنویان حکومت خویش را تأسیس نمودند و سراسر ایران را تحت سیطره خویش درآوردند و به یاری وزرای بزرگ و دانشمند ایرانی قدرت خود را تثبیت نمودند، ولی در نهایت توسط خوارزمشاهیان از میان رفتند.

 

در دوره حکومت خوارزمشاهیان (۱۲۳۱ - ۱۰۷۷ م.) تهاجم مغول‌ها به خاک ایران آغاز گردید. نتیجه این تهاجم انقراض حکومت خوارزمشاهیان و غارت شهرها و قتل‌عام مردم ایران بود که با نابودی اقتصاد و کشاورزی ایران همراه گردید.

 

مغول‌ها به سرعت خاک ایران را تصرف نمودند و ضمن لشکرکشی به بغداد و به قتل رساندن خلیفه عباسی خلافت اسلامی را از میان بردند (۱۲۲۸ م.)

 

پس از مغول‌ها، تیموریان (۱۵۰۶ - ۱۳۷۰ م.) به خاک ایران هجوم آوردند و بار دیگر سرزمین ایران را عرصه تاخت و تاز و غارت قرار دادند.

 

 

از دوره صفوی (۱۷۳۲ - ۱۵۰۱ م) مذهب تشیع به عنوان مذهب رسمی ایران معرفی گردید. مذهب تشیع با ویژگی‌های سیاسی و اجتماعی خویش باعث اتحاد و استقلال ایران گردید و هویت ملی آن را در برابر تهاجمات و ضربات مهلک امپراتوری عثمانی حفظ نمود و ایران توانست بار دیگر به عنوان یک قدرت بزرگ سیاسی و مذهبی قد علم کند.

 

با تشکیل دولت صفویه (907-1148ق/1502-1736م.) برای نخستین بار جغرافیای ایران بزرگ پس از اسلام باردیگر تحت فرمانروایی پادشاهی واحدی قرار گرفت و سلسله های پراکنده ایرانی که در مناطق مختلف حکومت داشتند، بر چیده شدند. 

دوره صفوی از مهم‌ترین دوران تاریخی ایران به‌شمار می‌آید، زیرا با گذشت نهصد سال پس از نابودی شاهنشاهی ساسانی یک دولت متمرکز ایرانی توانست بر سراسر ایران آن روزگار فرمانروایی نماید.

 

در این سلسله هنگام سلطنت شاه عباس ایران به شکوه و جلال رسید و اصفهان پایتخت از شهرهای آبرومند و مهم گیتی قلمداد شد. تجارت به نقطه قابل قبولی رسید و ارتباط جهانیان با ایران به بالاترین حد خود رسید.

صفویان، آیین شیعه را مذهب رسمی ایران قرار دادند. ایران در دوره صفوی در زمینه مسائل نظامی، فقه شیعه، معماری، خوشنویسی، و نقاشی پیشرفت شایانی نمود. 

در دوره شاه عباس کبیر شهر اصفهان به عنوان پایتخت ایران انتخاب گردید و به اوج عظمت و شکوه دست یافت به طوری که یادگارهای بسیاری از آن دوران تا عصر حاضر نیز بر جای مانده‌اند. به دو دلیل ورود گردشگران فرنگی به ایران افزایش یافت: 

یکی تحولات فلسفی و علمی و دینی و اقتصادی اروپا پس از رنسانس بود. زیرا غرب به پیشرفت هایی دست یافته بود و دنبال منابع درآمد می گشت. آنان میل به شناخت دیگر نقاط جهان و بازاریابی محصولات تولیدی خود داشتند تا حرص ثروت اندوزی و قدرت یابی شان را ارضاع نمایند.

 دو: قدرت و شکوه و جلال پر آوازه ایران در آن مقطع که می توانست هم جاذبه ای برای دیدار و مقصدی برای تجارت باشد و هم رقیبی علیه عثمانی مهاجم به اروپا گردد.

 

ضعف و زوال

شاه صفی نوه و جانشین شاه عباس کبیر بود. تزلزل در سیاست خارجی ایران از دوره سلطنت او آغاز گردید. ازبک‌ها شرق و عثمانی‌ها غرب ایران را مورد تاخت و تاز قرار داده بودند. شاه صفی که از مقابله با سلطان مراد چهارم امپراتور عثمانی درمانده بود، در سال ۱۰۴۸ ق. به قراردادی که به موجب آن، بغداد به عثمانی‌ها واگذار می‌شد، تن در داد. سال پیش از آن نیز قندهار، به دست شاه جهان امپراتور مغولی هند از دست رفته بود. دلیل این شکست‌ها این بود که فرماندهان لایق و کارآزموده نظامی صفوی به دلیل بدگمانی‌های شاه صفی به آنان، کشته شده ‌بودند.

شاه سلیمان فرزند شاه عباس دوم در آغاز حکومتش هم از نظر اوضاع داخلی و هم از نظر مسائل خارجی، دشواری‌های بسیاری در ایران پدید آمده بود. قحطی و بیماری بر کشور سایه افکنده بود. طاعون در بین اهالی بیداد می‌کرد. عثمانی‌ها که گرفتاری‌هایشان در اروپا تمام شده بود، علی‌رغم قرارداد ۱۰۴۹ق. که مرزها را مشخص ساخته بود و منطقاً دستاویزی برای تجاوز وجود نداشت، دوباره چشم به ایران دوختند. شیخ علیخان زنگنه اعتماد الدوله خطر عثمانی‌ها را به شاه سلیمان گوشزد کرد و گفت که ممکن است آن‌ها دوباره به ایران بتازند، شاه سلیمان هم با کمال خونسردی در پاسخ گفت:

هرچه می‌خواهد بشود، ما را اصفهان کفایت می‌کند.

در دوران حکومت شاه سلیمان، جزیره قشم سه سال در تصرف هلندی‌ها بود و ازبک‌ها با مشاهده ضعف دربار صفوی، بار دیگر خراسان و شهرهای آن را مورد هجوم قرار دادند، زندگی مردم را غارت کردند و بسیاری از مردم بی‌گناه را به قتل رساندند. قزاق‌های روسی به تحریک تزار آلکسی سواحل گیلان را عرصه تاخت و تاز خود قرار داده بودند. فساد سازمان حکومتی، جایگاه اوباش در مناصب دولتی، غارتگری‌های حاکمان شهرها، ولخرجی‌های هنگفت شاه، مالیات‌های کمر شکن، سقوط بازرگانی خارجی و نظایر آن از دلایل مستقیم فروپاشی نظام حکومتی صفویه در زمان شاه سلطان حسین بود.

سرنگونی و فروپاشی

سرنگونی امپراتوری و دودمان صفویه عمدتاً برگرفته از اوضاع نا بسامان اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در پایان دوران این دودمان به ویژه زمان زمامداری شاه سلطان حسین، واپسین پادشاه این امپراتوری می‌باشد. عوامل متعددی در فروپاشی نظام پادشاهی صفویه نقش داشته ‌است.

به علت نبود سیستم و شیوه پایا و مقاوم شایسته سالاری و عوامل متعدد جامعه ایران دچار فترت و سستی شد تا عاقبت با طغیان افاغنه صفویان سقوط کردند. نادرشاه افشار افغان‌ها را شکست داد و ضمن تسلط بر تمامی خاک ایران، سلسله افشاریان را تأسیس نمود (۱۷۳۴ م.). پس از افشاریان، زندیان (۱۷۹۶ - ۱۷۵۰ م.) بر اریکه قدرت تکیه زدند و در دوره حکومت آن ها شهر شیراز به پایتختی انتخاب گردید و به شهری باشکوه و بزرگ تبدیل شد.

 

فحوای سفرنامه ها در این دوران حاکی از این قدرت و اقتصاد خوب و اصلاح امور و رفتار پسندیده ایرانیان در دوران شکوه صفویان به ویژه سلطنت شاه عباس است، اما به علت نبود روش شایسته سالار و نخبه پرور و عوامل فراوان قدرت صفویان به اضمحلال و فروپاشی این سلسله و دو سلسله کوتاه عمر افشاریه و زندیه انجامید.

 

 

 

 

ج) قاجاریه

پس از مرگ کریم خان زند آقامحمدخان مدعی سلطنت شد و بعد از سال ها زد و خورد با مدعیان داخلی و دشمنان همسایه عاقبت بر اریکه سلطنت تکیه زد و سلسله قاجاریه را بنیاد نهاد. در این دوران ایران با هجوم روس و شکست از این کشور و تهاجم صد و پنجاه ساله روس و انگلیس مواجه شد. در این دوره حکومت و به خصوص درباریان تحت نفوذ دو دولت روس و انگلیس بودند و با تزلزل استقلال و سقوط اقتصاد و جدا شدن بخش های مهم و درآمدزا از کشور و مواردی دیگر انحطاط ایران که از مرگ شاه عباس شروع شده بود، به نقطه حضیض خود رسید. بنابراین اخلاق و فرهنگ در میان حکام و درباریان و به تبع آن عامه مردم سقوط کرد. به همین دلیل ما شاهد اظهار نظرهای فراوان سیاحان در باره فقر مادی و فرهنگی و فساد گسترده و غیره هستیم. بسیاری از دروغ گویی و نظایر آن گلایه داشته اند.

 

در دوره قاجاریان (۱۹۲۴ - ۱۷۷۹ م.) نفوذ قدرت‌های استعماری همچون انگلیس و روسیه تزاری در ایران توسعه یافت و روسیه به کمک انگلیس با تحمیل عهدنامه‌هایی همچون ترکمانچای، گلستان و در مراحل بعد عهدنامه های دیگر بر دولت ایران سرزمین‌های وسیعی در آذربایجان، گرجستان، ارمنستان و خراسان را از خاک ایران جدا کردند. نتیجه این تحولات وقوع جنبش‌هایی چون قیام تنباکو، مشروطیت، جنبش جنگل و قیام محمد خیابانی در ایران بود.

 

در سال ۱۹۲۵ م. رضاخان به حکومت دست یافت و تأسیس سلسله پهلوی را اعلام نمود. 

 

جیمز بیلی فریزر می‌نویسد: 

«قطعا مهم‌ترین علت را باید در نظام فاسدی جست که سلطان در استمرار آن می‌کوشد. به این معنی که افراد خاندان خود، پسرها و دامادها و نوه‌های خود را به حکومت ایالات و ولایات شاهنشاهی می‌گمارد. این کار باعث ایجاد دربارهای ولایتی گران قیمت ‌تر از دستگاه‌های حکومتی معمولی می‌شود و طبعا هر شاهزاده‌ای میل دارد که از نظر شکوه، جلال، قدرت، نگهداری موکب و ملازمانی از ماموران دولتی با برادران خود هم چشمی کند... در این حال می‌توان تصور کرد که چگونه چنین نظامی خزانه را از درآمدهای ملی خالی می‌کند. هر یک از شاهزاده‌ها با سرمشق گرفتن از پدر یا پدربزرگ خود باید حرمسرایی بزرگ داشته باشد، برای هرزگی و ولخرجی و شیرخوارگاهی برای رشد مفاسدی بی‌شمار به شکل شاهزادگان جوان ‌تر. به این ترتیب منابع درآمد کشور بیهوده به هدر می‌رود، وضع کشاورزی خراب است، بازرگانی آشفته و راکد است، راه‌ها پر از راهزن است، امنیت جانی و مالی از میان رفته است و مهم‌تر از همه اخلاق مردم است که تابع نظام زور و تعدی شده است که تمایل به دروغ و فریب و نیرنگ را پرورش می‌دهد و در نتیجه تقریبا تمام آنان قطعا فاسد می‌شوند. همه این ها صورت می‌گیرد برای این که شرارت و نفس‌پرستی طایفه بیکاران و تن‌پروران خاندان سلطنتی را ارضا کنند؛ کسانی که هرزه‌ ترین، ولخرج ‌ترین، فاسد ترین و مضرترین اشخاص برای کشورند.»

فووریه طبیب ناصرالدین شاه به اوضاع نابسامان شهر تبریز و نیز وفور گدایان در این شهر اشاره می‌کند. در توصیف وضعیت اسفبار اقتصادی ایرانیان که با وطن فروشی دولتیان تغذیه می‌شد، به کوته نگری و برداشت‌های سطحی مردم از مسائل، دورویی‌ها و دودوزه بازی‌های رجال درباری در کسب مقامات و سرکیسه کردن بیشتر رعیت و دیگر بدبختی‌ها اشاره کرده است. او دو عامل عمده عقب ماندگی مردم ایران را فروش امتیازات و حراج مقام و منصب ذکر کرده است. 

به نظر او مردم ایران مردمی بی سواد، خرافاتی، فاقد شعور اجتماعی و فرهنگی و حتی قسی القلب بودند و فقط ناصرالدین شاه و معدودی از افراد فرانسه رفته از شعور و فرهنگ و حتی محبت و رافت قلب، برخوردارند. 

 

 

ژی. ام. ت‍ان‍ک‍وان‍ی می نویسد: 

 «من با کساني که ايرانيان را فرانسويان آسيا مي نامند، هرگز موافق و همزبان نيستم... مردمي که به بالاترين مرتبه تمدن و تعالي نائل آمده با ملتي که در ظلمات جهل و خرافه پرستي دست و پا مي زند، من هيچ وجه مشابهتي مشاهده نمي کنم.

بايد حقيقت را بگويم. ايرانيان در پشت اين ظاهر مؤدب و مهربان، قيافه فريبنده اي که دارند، فاقد صداقت و راستي اند. آن ها اهل تزوير، پنهان کار، لافزن و بسيار دروغگو هستند... تزوير و ريا در مسائل مذهبي، حرص و خست در زندگي عادي، از صفاتي است که بايد به خصوصيات اخلاقي آن ها افزود. مردم چند ايالت در ايران به ترسويي و تنبلي مشهور بوده و از جنگ گريزانند. نظير اين جماعت کمتر کسي را ديده ام که به توهين و تحقير بي اعتنا و در برابر ضربات شلاق اين همه متحمل باشد. آن ها را به شدت به شلاق ببنديد، هيچ مقاومت و واکنشي از خود نشان نمي دهند. در ميان خود، نظير انگليسي ها، به کتک کاري و مشت زني مي پردازند و سعي مي کنند ريش يکديگر را بکنند. طرف مغلوب، گريه کنان از صحنه خارج مي شود... ايرانيان بسيار باهوش و سرشار از فهم و شعورند... اگر فاصله اي طولاني آنان را از اروپا دور نمي کرد، استعداد و شايستگي آن را دارند که در مدتي کوتاه از مظاهر جديد تمدن برخورداري کامل داشته باشند... از نجس دانستن ما ابايي ندارند و وقتي در ظرف واحدي با ما غذا مي خورند، تصور مي کنند که دهانشان ناپاک و آلوده شده است. از تماس با بدن ما پرهيز مي کنند و در پرداختن به هر کاري، چه مربوط به ما باشد و چه مربوط به خودشان، از راه جهل و خرافه پرستي، اول با منجمان مشورت مي کنند و نظر آن ها را مي خواهند... ايرانيان بدون مشورت با منجمان، نه به سفر مي روند و نه به کار مهمي دست مي زنند... اين منجمان گاهي در مسائل پزشکي هم دخالت مي کنند. حالا، بانوي من، تصور بفرماييد که بيماري بدبخت، زير دست چنين آدم هايي، چه سرنوشتي خواهد داشت. چون اگر طبيب از تشخيص بيماري عاجز باشد که معمولا چنين است، گناه را به گردن بخت نامساعد و ساعت نحس مي اندازد و بيمار بخت برگشته در اين ميان قرباني جهالت مي شود، بدون آن که کسي فرصت يا جرئت شکايت داشته باشد... در چشم اين مردان خشن و ناهنجار، زنان موجوداتي هستند که منحصرا براي ارضاي هوس شوهران آفريده شده اند... دريغا، فساد اخلاقي و گستاخي آنان به جايي رسيده است که به جاي پنهان نگه داشتن اين نوع رابطه هاي انحراف آميز، به همان نحو عشق ورزي به معشوقه هاي واقعي، در عشق امردان و مغ بچگان، به شعرسازي و سخن سرايي مي پردازند... ايرانيان ثروتمند و مقتدر... سرتاسر زندگي شان با تن پروري و عياشي و بي خيالي مي گذرد. ايراني پيش از طلوع آفتاب از خواب بر مي خيزد و ابتدا نماز صبح را معمولا با صداي بلند مي خواند... ظهر دومين نمازش را مي خواند و ساعت دو، به خصوص در روزهاي تابستان، در اتاقي خلوت، تا ساعت چهار يا پنج مي خوابد. بعد از غروب آفتاب، براي بار سوم وضو مي گيرد و آخرين نماز آن روز را مي خواند و بعد براي صرف شام سر سفره مي نشيند. آخرين غذاي روزانه، غذاي گوشتي است که به شيوه هاي مختلف و همراه با سبزي و انواع ميوه ها آن را آماده مي کنند. خوراک دائمي پلو است. پلو را بدون نان مي خورد.

ايراني ها تمام غذا را در يک ظرف مي ريزند و از چنگال و کارد هيچ استفاده نمي کنند. همه چيز حتي پلو را با انگشتان خود بر مي دارند... در خوردن شراب يا عرق افراط مي شود، آن ها به خصوص از عرقي که در روسيه تهيه مي شود... ايرانيان اسب سواري و جنگ خروس و بز را بسيار دوست مي دارند. »

 

سالتیکف، شاهزاده روسی، در جست و‌جوی علاقه و ذوق خود به ایران آمد تا به «انتظار طولانی» خود برای دیدن این «مرکز عالم» پاسخ گوید. 

«  قرار بود سفیری از ایران به سن پترزبورگ بیاید. نمی‌توانم بگوییم تا رسیدن این کاروان چگونه بی‌صبرانه دقایق را می‌شمردم... مدید در انتظار آن بودند در ذهن من تأثیری عمیق بخشید و در من رفتن به آسیا خصوصاً به ایران اشتیاق بسیار ایجاد کرد.»

در راه تهران، کم کم تصوراتی که از ایران داشته باطل می‌شود:

«در این شب غمگین ... ایران را به صورت واقعی خود دیدم ... دیگر آن باغ‌های معطر از عطر گل سرخ، با چشمه‌های جاری که در آن جا زنان رویایی در حال گردش اند وجود نداشت. تمام تصورات درخشان من از بین رفت. زمین خشک و غارت شده تا چشم کار می‌کند به نظر می‌رسد با کفنی از سعیر پوشیده شده باشد». (ص16)

«... با چهار فراش برای گردش به بازار رفتیم .... آن ها با ضربات چماق و لگد اشخاص را که در سر راه ما بودند از پای درمی‌ آوردند ... حتی پیرمردها را از سر راه من دور می‌کردند. یا ریش آن ها را می‌ کشیدند یا با مشت به صورت آن ها می‌ کوفتند. زیرا باید عبور یک مرد متشخّص تأثیرگذار و معلوم باشد.» (ص76)

«دیری نپایید که بر زحماتی که برای رسیدن به این مرکز عالم تحمل کرده بودم افسوس خوردم». (ص89)

او خیلی زود از ایران خسته شده باشد

«چند نوازنده فلک ‌‍زده در کرناهای عظیم خود می ‌دمیدند به طبل‌ها می‌ کوبیدند و بوق می ‌زدند ... همه این آهنگ ها بدون اندازه و معیار، بدون لحن مطبوع ... آهنگی به تمام معنی ناموزون، ناهنجار و وحشی بود». 

 بدعهدی، چانه ‌زدن و دروغ‌گویی‌، چهره‌ای از دربار ایران برای او می‌سازد: «او گفت می‌دانید این شاهزادگان رعایت هیچ‌چیزی را نمی ‌کنند. همه آن ها خراب یعنی فاسد هستند». 

«پس از سه ماه توقف در تهران از این شهر و از سراسر ایران خسته شده بودم. از زحماتی که برای رسیدن به این مرکز عالم تحمل کرده بودم افسوس خوردم».

تمام تخيلا‌ت من مانند اين يكي از بين خواهد رفت؟ تهران، تبريز، ايران، آيا در تمام اميد‌هاي خود فريب خواهم خورد؟ اي هيجانات مشئوم تخيلا‌ت ...! يا بهتر است بگويم اي بارانداز شوم و اي مهمانسراي مشئوم (سالتيكف. ص 25 ) 

ويليام هالينگبري در «روزنامه سفر هيئت سر جان ملكم» می نویسد: «ایرانیان از قابلیت‌های بسیار برخوردارند، همواره آماده، سریع و مبتکرند، اما بیشتر این استعداد خود را در راه‌های ناروا به کار می‌برند و دروغگوترین مردم جهان‌اند. بزرگترین نادرستی‌هایی را که به عقل نمی‌گنجد، با جدی‌ترین حالات ممکن به کار می‌برند و هنگامی که دروغشان آشکار می‌شود، به جای شرمنده شدن، آن را با خنده‌ای نادیده می‌گیرند و گاهی اقرار می‌کنند که به نظرتان دروغ گفتن مانعی ندارد، مشروط به این که برایشان منفعتی در برداشته باشد. پیوسته می‌کوشند معاملات خود را با دروغ و ریا به انجام برسانند، اگر از این راه موفق نشدند، آنگاه با راستی و صداقت معامله را انجام می‌دهند. اما برای آن‌ها این دو شیوه یکسان است و تفاوتی ندارد.»

ایران چه کشور شادی بود اگر حکومتی آزاد و پابرجا می‌داشت. فقر اخلاقی موجود واقعا غم انگیز است. تجزیه و تحلیل، ما را به این نتیجه هدایت می‌کند که شورش‌ها و انقلاب‌هایی که پی در پی در این سرزمین پادشاهی نفرین شده رخ می‌دهد، تا حدودی بسیار زیاد، مکافاتی است که خداوند متعال برای جنایاتی که مردم آن مرتکب شده‌اند قرار داده است. (ص 289)

 

<< شروع < قبل 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعد > آخر >>

نتایج 1 - 9 از 373

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
27 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز12
دیروز600
تا کنون2207973
آمار سایت


تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.