سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow بلاگ

اولین پرواز بانوان ایرانی با هواپیما

اولین پرواز بانوان ایرانی با هواپیما
هرچند بانوان تهرانی در مشاهده اولین هواپیما در 5 خرداد 1303 خ. بر بالای سرشان دچار وحشت شده و از ترس فریاد زدند/ قهرمان میرزا سالور، ج9 ،ص65.
اما چند ماه بعد دو نفر از بانوان ایرانی برای نخستین بار از این وسیله مسافرتی استفاده کردند. روزنامه ایران در این باره نوشت:
روز21آذر 1303 که طیاره های یونکرس از انزلی پرواز و در قلعه مرغی فرود آمدند دو نفر از خواتین را نیز از انزلی به تهران پرواز دادند.
خواتین مزبور اولین خانم های ایرانی هستند که با طیاره مسافرت کرده اند از قرار اظهارات شان مسافرت با طیاره علاوه بر راحتی و سرعت بسیار پر صفاست و خواهران و هموطنان خود را به این قسمت مسافرت کم زحمت و پر صفا دعوت می نمایند/ روزنامه ایران 22آذر1303/ تهران به روایت تاریخ، ص2176.
سال های زیادی طول نمی کشد که زنان ایرانی نماینده ای را برای خلبانی به جامعه معرفی کردند:
عفت‌ تجارت‌چي‌ نخستين‌ كارآموز و زن‌ خلبان‌ ايراني‌، متولد 1296 شمسي‌ در سال‌ 1318 به‌ تشويق‌ پدرش‌ و علاقه‌ بسيار به‌ پرواز در آموزشگاه‌ هواپيمايي‌ كشور نام‌نويسي‌ كرد. وي‌ در دفترچه‌ خاطراتش‌ نوشته‌ است‌:
سال‌ 1313 بود كه‌ از دبيرستان‌ آزرم‌ ديپلم‌ گرفتم‌ و مدتي‌ در بانك‌ ملي‌ و بعد در كتابخانه‌ دانشكده‌ پزشكي‌ به‌ عنوان‌ مترجم‌ زبان‌ فرانسه‌ مشغول‌ كار شدم‌ اما از همان‌ كودكي‌ شوق‌ پرواز آرام‌ وقرارم‌ را گرفته‌ بود و بزرگترين‌ آرزويي‌ كه‌ در دل‌ داشتم‌ اين‌ بودكه‌ روزي‌ خلبان‌ شوم‌. به‌خاطر دارم‌ زماني‌ كه‌ محصل‌ دبستان‌ بودم‌ روزي‌ براي‌ تماشاي‌ فيلم‌ به‌ يكي‌ از سينماهاي‌ تهران‌ رفتم‌.در اين‌ فيلم‌، خلبان‌ هواپيما هنگام‌ پرواز در دريا سقوط‌ كرد. سپس‌ عده‌يي‌ به‌ كمكش‌ شتافتند و با زحمت‌ بسيار او را از درون‌ كابين‌ هواپيما و آب‌ بيرون‌ كشيدند اما وقتي‌ خلبان‌ كلاه‌ مخصوص‌ را از سر برداشت‌ متوجه ‌شدند كه‌ او يك‌ زن‌ است‌. يك‌ زن‌ خلبان‌! مشاهده‌ اين‌ فيلم‌ روزنه‌هاي‌ اميد را در دلم‌ روشن‌ كرد و باور كردم‌ من‌ هم‌ مي‌ توانم‌ روزي‌ خلبان‌ شوم‌. در سال‌ 1318 باشگاه‌ خلباني‌ تاسيس‌ شد و جرايد وقت‌ اعلام‌ كردند جوانان‌ علاقه‌مند مي‌ توانند فنون‌ خلباني‌ را در اين‌ باشگاه‌ آموزش‌ ببينند. بنابراين‌ به‌ ساختمان‌ باشگاه‌ در خيابان‌ سعدي‌ رفتم‌ اما عضو آن‌ نشدم‌. وقتي‌ به‌ خانه‌ آمدم‌ و جريان‌ را به‌ پدرم‌ گفتم‌ او با حيرت‌ گفت‌ چرا براي‌ خلباني‌ نام‌نويسي‌ نكردي‌؟ در جواب‌ گفتم‌ چون‌ هنوز هيچ‌ زني‌ داوطلب‌ اين‌ كار نشده‌ است‌. پدرم‌ در پاسخ‌ گفت‌: چه‌ اشكالي‌ دارد كه‌ تو اولين‌ زن‌ خلبان‌ ايراني‌ باشي‌! برو هر چه‌زودتر در باشگاه‌ خلباني‌ ثبت‌نام‌ كن‌ و من‌ هم‌ پذيرفتم‌. فرداي‌ همان‌ روز به‌ باشگاه‌ خلباني‌ رفتم‌ و به‌ عنوان‌ اولين‌ زن‌ داوطلب‌ نام‌ نويسي‌ كردم‌. در آن‌ زمان‌ 22 يا 23 سال‌ بيشتر نداشتم‌. وقتي‌ مسوولان‌ باشگاه‌ مرا داوطلب‌ خلباني‌ ديدند سخت‌ متعجب‌ شدند و تحسينم‌ كردند. جرايد وقت‌ هم‌ عمل‌ مرا ستودند و خبر آن‌ را با لحني‌ غرورآميز درج‌ كردند همين‌ موضوع‌ باعث‌ شد خانم‌ ها آينا آوتسيد، قدسيه‌ فرخزاد، فخرالتاج‌ منفردي‌، عذرا رحيمي‌، درخشنده‌ ملكوتي‌ و صفيه‌ پرتوي‌ نيز در باشگاه‌ خلباني‌ نام‌نويسي‌ كنند.اين‌ ماجرا بيشتر در جرايد وقت‌ سروصدا بپا كرد و روزنامه‌نگاران‌ مرا مديون‌ خود كردند. وقتي‌ به‌ شمار داوطلبان‌ اين‌ فن‌ افزوده‌ شد مسوولان‌ باشگاه‌ ما را به‌ فرودگاه‌ «دوشان‌ تپه‌» دعوت‌ كردند. در آنجا پس‌ از مراسم‌ پذيرايي‌ به‌ هر يك‌ از ما لباسي‌ دادند كه‌ شامل‌ يك‌ كلاه‌ مخصوص‌، روپوش‌ خلباني‌، گوشي‌ تماس‌ با مربي‌، كمربند پرواز و چتر نجات‌ بود. در ابتداي‌ كار، مربي‌ طرز استفاده‌ از اين‌ وسايل‌ را به‌ ما آموخت‌. ناگفته‌نماند چون‌ اين‌ لباس‌ تا آن‌ زمان‌ فقط‌ براي‌ آقايان‌ تهيه‌ مي‌شد و به‌ تن‌ خانم‌ها بسيار گشاد و بدقواره‌ بود. به‌ هرحال‌ بعد از دو سه‌ جلسه‌، لباس‌هايي‌ به‌ اندازه‌ خود دوختيم‌ و پوشيديم‌. در اين‌ روز هر يك‌ از ما با معلم‌ خود سوار هواپيمايي‌ ساده‌ شديم‌ و پرواز تفريحي‌ كوتاهي‌ انجام‌ داديم‌. هواپيماهاي‌ تمريني ‌آن ‌زمان‌
«تايگرموس‌» ناميده‌ مي‌شدند و روباز بودند، بطوري‌ كه‌ نيمي‌ از بدن‌ سرنشينان‌ از كابين‌ بيرون‌ بود و مربي‌ به‌ همراه‌ سرنشين‌ يا تعليم‌ گيرنده‌ با دو كمربند كه‌ از روي‌ شانه‌ها عبور مي‌كرد به‌ صندلي‌ خود بسته‌ مي‌شدند تا هنگام‌ پرواز و عمليات‌ آكروباتي‌ به‌ بيرون‌ پرت‌ نشوند.
يك‌ هفته‌ بعد از نخستين‌ پرواز تفريحي‌ ما برنامه‌ آموزشي‌ بطور جدي‌ دنبال‌ شد. هفته‌يي‌ دو روز راهي‌ دوشان‌ تپه‌ مي‌شديم‌. مربي‌ در قسمت‌ جلوي‌ هواپيما مي‌نشست‌ و تعليم‌گيرنده‌ پشت‌ سرش‌ قرار مي‌گرفت‌. چندي‌ بعد گروهي‌ افسر و درجه‌دار نيروي‌ هوايي‌ به‌ مربيان‌ اضافه‌ شدند. در مدت‌ كوتاهي‌ كه‌ پرواز تفريحي‌ انجام‌ مي‌شد سراپا شور و شوق‌ در من‌ بود و احساس‌ غرور مي‌كردم‌. هرگز آن‌ لحظات‌ را فراموش‌ نمي‌كنم‌.
پس‌ از سه‌ يا چهارهفته‌ پرواز تمريني‌ كه‌ انجام‌ داديم‌ به‌ من‌ اجازه‌ پرواز مستقل‌ دادند. در پرواز مستقل‌ تعليم‌گيرنده‌ در همان‌ جاي‌ سابق‌ خود يعني‌ پشت‌ خلبان‌ مي‌نشست‌، چون‌ تمام‌ دستگاه‌ها و فرمان‌ هواپيما كه‌ مقابل‌ خلبان‌ قرار داشت‌، جلوي‌ شاگرد هم‌ بود و او مي‌توانست‌ از آنها بطور يكسان‌ استفاده‌ كند. با اين‌ حال‌ بخاطر اينكه‌ خلبان‌ در كابين‌ نبود و تعادل‌ هواپيما به‌ هم‌ مي‌خورد يك‌ كيسه‌ شن‌ و ماسه‌ هم‌ وزن‌ خلبان‌ به‌ جاي‌ او گذاشته‌ مي‌شد.
تاريخ‌ شروع‌ كار من‌ پنج‌ مهر سال‌ 1318 بود و نخستين‌ پرواز مستقيم‌ 27 آبان‌ 1319انجام‌ شد. در اين‌ فاصله‌ هفته‌يي‌ دوبار تمرين‌ كوتاه‌ مدت‌ داشتم‌. علت‌ اينكه‌ تاريخ‌ نخستين‌ پرواز مستقل‌ خود را به‌ ياد دارم‌ اين‌ است‌ كه‌ همان‌ روز من‌ بهترين‌ لحظه‌هاي‌ زندگي‌ام‌ را سپري‌ مي‌كردم‌ و پشت‌ ديوان‌ حافظ‌ خود به‌ يادگار نوشتم‌ «پرشكوه‌ترين‌ روز براي‌ يك‌ خلبان‌، روزي‌ است‌ كه‌ اولين‌ پرواز آزادش‌ را انجام‌ دهد.»
پدرم‌ مردي‌ روشنفكر بود و در مورد پيشرفت‌هاي‌ زندگي‌ من‌ نه‌ تنها كارشكني‌ و بهانه‌جويي‌ نمي‌كرد بلكه‌ راهنماي‌ مورد اعتمادم‌ بود. در عوض‌ مادرم‌ از اينكه‌ به‌ فراگيري‌ فن‌ خلباني‌ پرداخته‌ بودم‌ سخت‌ در وحشت‌ بود. حتي‌ پدرم‌ به‌ من‌ گوشزد كرده‌ بود درباره‌ نخستين‌ روزي‌ كه‌ پرواز مستقل‌ دارم‌ چيزي‌ به‌ او نگويم‌.
راستش‌ خود من‌ نيز اطلاعي‌ از تاريخ‌ اولين‌ روز پروازم‌ نداشتم‌ و ضمن‌ تمرينات‌ متوجه‌ شدم‌ براي‌ اين‌ كار آماده‌ شده‌ام‌ و قرار است‌ بطور مستقل‌ پرواز كنم‌.
در پرواز مستقل‌ يك‌ ربع‌ روي‌ آسمان‌ بودم‌، اطراف‌ فرودگاه‌ را دور زدم‌ و دوباره‌ به‌ محل‌ سابق‌ فرود آمدم‌. همه‌ حاضران‌ متوجه‌ من‌ بودند كه‌ چگونه‌ برمي‌خيزم‌ و چطور هواپيما را كنترل‌ مي‌كنم‌، بخصوص‌ معلمانم‌ با دقت‌ و وسواس‌ خاص‌ تمام‌ حركاتم‌ را زيرنظر داشتند تا از درصد نتايج‌ تعليمات‌ آگاه‌ شوند. خوشبختانه‌ من‌ زحمت‌هاي‌ آنان‌ را بي‌ثمر نگذاشتم‌ و از آزمايش‌ سربلند بيرون‌ آمدم‌. در مرحله‌ پرواز آكروباتي‌ هنوز گرم‌ تمرين‌ عمليات‌ مختلف‌، مثل‌ غلت‌زدن‌ و معلق‌زدن‌ بودم‌ كه‌ وقايع‌ 20 شهريور اتفاق‌ افتاد و باشگاه‌ خلباني‌ براي‌ مدتي‌ از فعاليت‌ باز ماند. در اين‌ گيرودار ازدواج‌ كردم‌ و همراه‌ شوهرم‌ به‌ كرمانشاه‌ و همدان‌ رفتم‌.
يكي‌ از خاطراتي‌ كه‌ هرگز فراموش‌ نمي‌كنم‌ اين‌ است‌ كه‌ روزي‌ يكي‌ از خانم‌ها پرواز تمريني‌ داشت‌ و ساير هواپيماها نشسته‌ بودند. چشم‌ها به‌ پرواز اين‌ هواپيما دوخته‌ شده‌ بود. وقتي‌ هواپيما برخاست‌ صدايي‌ مهيب‌ در فضا پيچيد و من‌ متوجه‌ شدم‌ يكي‌ از چرخ‌هاي‌ آن‌ آويزان‌ است‌. همين‌ مساله‌ وحشت‌ عجيبي‌ بين‌ ديگر حاضران‌ ايجاد كرد و پرواز هواپيماها متوقف‌ شد. در همان‌ موقع‌ روي‌ «ني‌» كه‌ معمولا براي‌ تعيين‌ جهت‌ وزش‌ باد در فرودگاه‌ مي‌گسترانند يك‌ چرخ‌ گذاشتند تا خلبان‌ متوجه‌ شد حادثه‌يي‌ براي‌ چرخ‌ هواپيمايش‌ رخ‌ داده‌ است‌. بدين‌ ترتيب‌ معلم‌ هنگام‌ نشستن‌ متوجه‌ نقص‌ فني‌ هواپيمايش‌ شد و آنقدر در آسمان‌ گردش‌ كرد تا بنزين‌ تمام‌ شد. آمبولانس‌ و دو برانكارد هم‌ حاضر كرده‌ بودند تا اگر سرنشينان‌ هواپيما دچار حادثه‌ شدند فوري‌ به‌ بيمارستان‌ منتقل‌ شوند. در اين‌ ميان‌ حال‌ ما كه‌ شاهد ماجرا بوديم‌ ناگفتني‌ بود. وقتي‌ بنزين‌ هواپيما تمام‌ شد موقع‌ فرود چون‌ يك‌ چرخ‌ نداشت‌ به‌ اجبار با دماغ‌ به‌ زمين‌ نشست‌ و خوشبختانه‌ سرنشينان‌ آن‌ آسيبي‌ نديدند، فقط‌ قسمت‌ جلوي‌ هواپيما كمي‌ صدمه‌ ديد.
به‌ هرحال‌ ما كار دشواري‌ آغاز كرده‌ بوديم‌ و خوشبختانه‌ به‌ نتيجه‌ هم‌ رسيديم‌. من‌ هنوز هم‌ وقتي‌ هواپيمايي‌ در آسمان‌ مي‌بينيم‌ به‌ قول‌ معروف‌، هوايي‌ مي‌شوم‌ و از غرش‌ آن‌ لذت‌ مي‌برم‌.
البته‌ در شروع‌ كارم‌ با مشكلاتي‌ نيز روبرو شدم‌. مثلا بعضي‌ افراد ناشناس‌ به‌ پدرم‌ تلفن‌ مي‌زدند و به‌ دروغ‌ مي‌گفتند هواپيماي‌ دخترت‌ سقوط‌ كرده‌ است‌. در پاسخ‌ به‌ اين‌ محركها گاهي‌ عصباني‌ مي‌شدم‌ و به‌ پدرم‌ مي‌گفتم‌ چرا مرا وادار به‌ اين‌ كار كردي‌ و مشوقم‌ شدي‌ تا خلبان‌ شوم‌. ولي‌ او معتقد بود در ابتداي‌ هر كاري‌ مشكلاتي‌ وجود دارد و بايد با صبر و تلاش‌ با آنها مقابله‌ كرد.
آنچه‌ خوانديد تنها گوشه‌يي‌ از زندگي‌ پرفراز و نشيب‌ «عفت‌ تجارت‌چي‌» اين‌ زن‌ سختكوش‌ بود. وي‌ پسرش‌ «سينا فياض‌منش‌» را هم‌ تشويق‌ كرد در رشته‌ مهندسي‌ هواپيما تحصيل‌ كند و پسر به‌ دنبال‌ راه‌ مادر، مهندس‌ صنعت‌ هواپيماسازي‌ و فارغ‌التحصيل‌ يكي‌ از دانشگاه‌هاي‌ معتبر امريكا شد.
بانوي‌ پرواز ايران‌ در سالهاي‌ مياني‌ عمر به‌ ادبيات‌ فارسي‌ و شعرسرايي‌ رو آورد و در سال‌ 1337 خورشيدي‌، ديوان‌ «برگ‌هاي‌ پراكنده‌» را منتشر ساخت‌. دفتر زندگي‌ وي‌ پنج‌ سال‌ پيش‌ كه‌ 82 ساله‌ بود به‌ فاصله‌ تنها يك‌ روز پس‌ از مرگ‌ همسرش‌ بسته‌ شد/روزنامه اعتماد.

شهرنو

شهرنو

سینما ایران-جدایی نادر از سیمین نادره چین شد

جدایی نادر از سیمین نادره چین شد
                                                     گرچه ز بعد همه آمده ای در جهان
                                                   از همه ای بر گزین بر همه کن افتخار
                                                                                    خاقانی
دیری از اختراع لومیر( ۱۸۹۵ میلادی) نگذشت که  چشم ایرانیان به جمال سینما توگراف (1279خورشیدی) در عالم هوای و هوس شاهانه شاه قجر روشن شد و تاریخ  سینما در ایران آغازید .
مظفرالدین شاه  سینما توگراف را با خود از اروپا به ایران آورد و نخست خواست که این نوظهور دردانه، رازی باشد میان محرمان و تنها او و حرمیان از آن حظ و بهره برند و کلمه ای از وجود این پرده نشین از دایره حرمسرا بیرون نرود اما خبر درز کرد و اندک اندک  شمار نامحرمان راز شنوده، فزونی گرفت. عطش مشتاقانه با خبران، شوقی شد تا ميرزا ابراهيم خان صحاف‌باشى، نوید سینما را به میان تهرانیان برد. در آن روزهای غریب، غریبه های تهران نشین؛ روسى‌خان (ايوانف)، آقايوف، اسماعيلوف، لوين و ياکوسبن هم کوشیدند تا سینمای تازه وارد معروف و رایج شود.
سالی چند بگذشت تا نخستین سالن سینمای عمومی ( ۱۲۹۱خ.) در پایتخت به نمایش فیلم های نخستین سینمای جهان پرداخت .  تهرانی ها به پرده نمایش زل زدند و یکی یکی فیلم های غربی ها را با حیرت و شگفتی دیدند و لذت بردند. توصیف شگفتی آور سینما رفته ها، نقل مجلس خانه ها و قهوه خانه ها و ... شد. از آن پس اقبال مردم تهران، مشتاقان سینماداری را رفته رفته به میدان آورد و دیگر سالن ها هم پیدا شدند و به نمایش فیلم ها پرداختند، تا اینکه سال ۱۳۰۸ نخستین فیلم بلند سینمایی ایران «آبی و رابی» را خان بابا معتضدی برای آوانس اوگانیانس، فیلم برداری کرد و در سينما ماياك به نمایش درآمد.
دیگر سینمای ایران گمنام و ناشناخته نبود که هویتی یافته بود و یکی دو تن نبودند که بدان علاقه نشان دهند بلکه این پدیده جذاب تازه به میان آمده، دل های بسیاری را ربوده بود. اوگانيانس به سال 1311 دومين فيلم صامت خود «حاجي آقا آكتور سينما» را آفرید و نمایش داد. كوشان «امير ارسلان» را به سینما دوستان عرضه کرد و ...
تا اینکه عبدالحسین سپنتا اواخر سلطنت رضا شاه در سال ۱۳۱۷ خورشیدی دختر لر اولین فیلم ناطق ایرانی را  در بمبئی ساخت و نوبرانه تاریخ سینمای ایران را تقدیم ایرانیان کرد. وی خود نقش جعفر و روح انگیز نخستین زن هنر پیشه ایرانی نقش گلنار را در این فیلم بازی کردند و با نمایش آن، بیش از پیش بر حیرت و علاقه ایرانیان افزودند. سپنتا پس از موفقيت همه جانبه دختر لر، فيلم هایی ديگر از جمله شيرين و فرهاد - ليلي و مجنون را هم ساخت.
 سینما اندک اندک شهره عام و خاص شد، دیگر تنها نبود. طرفدارانی پر و پا قرص داشت که مقابله می کردند با دشمنان آتشین آن، اما حکومت پدر و پسر پهلوی دوستداران را پر و بال داد و دشمنان را امان عرض اندام نداد.
 بعدها جمعی دیگر به دوستداران سینما پیوستند؛  خاچیکیان،  کاووسی، غفاری،  گلستان و فروغ فرخزاد و ... پا  به میدان نهادند و هنرنمایی خود را در این میانه آزمودند .
دهه چهل فرا رسید. روشنفکرانی (با هر مشی که داشتند) به صراحت یا دو پهلو قلم به مخالفت سیاست شاه زدند . سینماگرانی هم با آفرینش آثاری با ایشان همنوایی سر دادند اما همچنان عمده خانواده ها سینما را محیط مناسب نمی پنداشتند و با ورود فرزندانشان به جمع سینماگران مخالف بودند گو این که تماشای  فیلم های محصول آن را مشتاقانه پی می گرفتند.
 تاریخ این هنر دوست و دشمن دار، برگ برگ ورق خورد و بر قطرش افزوده گشت تا بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که حضور و حیاتش پا در هوا شد. روزهایی که اخبار حیرت انگیز واقعی در ایران آنقدر بود که نه تنها دیگر سینمای ایران را مجالی برای خیال پردازی و عرض اندام نداد که تمامی مردم گیتی را مدت ها حیرت زده به دنبال خود کشید تا کم کم آب از آسیاب افتاد و سینماییان تازه به فکر خود افتادند. فضای سینما در ایران بکلی تغییر کرد. بسیاری از میانداران سینمای آن روز، خانه نشین شدند و جمعی از دورماندگان مشتاق میاندار.
 سینمای ایران حادثه بزرگی را تجربه کرد تا اینکه سینمای معنا گرای ایران صاحب جوایز متعدد بین المللی  شد. دونده امیر نادری تا فیلم آیینه جعفر پناهی تا آثارعباس کیارستمی و بسیاری دیگر، یکی یکی جوایزی را نصیب سینمای ایران کردند تا نوبت به فیلم جدایی نادر از سیمین اصغر فرهادی رسید. این آخری بیش از پیشینیان، ذایقه هنری گروه کثیری از اهالی گیتی را خوش آمد و گوی سبقت را از دیگران ربود و تا قله ها رفت.
   
وقتی نام ایران در مجامع بین المللی طنین انداز می شود و پرچم ملی این مرز و بوم به اهتزاز در می آید هر ایرانی وطن خواهی  چون می شنود گویی خود این سرافرازی را آفریده است بر آن می بالد و قهرمان افتخار آور را چون پاره تن دوست می دارد، خواه دانشمندی مخترع باشد یا ورزشکاری نامدار، ادیب باشد یا هنرمند یا .... تفاوتی در میان نیست.
این روزها جایزه های (از سزار فرانسه تا گلدن‌گلوب و ... اسكار؟) متعددی را فیلم «جدایی نادر از سیمین»  از داوری های بین المللی در حضور صدها میلیون نفر بیننده تلویزیونی نصیب سينماي ايران کرده است که بسيار غرورآفرين و افتخارآور است. اين جايزه ها هم چون دیگر افتخارات عرصه های علم و هنر و ... جوانان ايراني را روزنه اميدیست تا راه آینده را هرچه بهتر از گذشته در نوردند و سرفرازی آفرینند.
این اثر هنری با پشتوانه هزاران ساله عرصه علم، ادب، فرهنگ و هنر این سرزمین راهی را می رود که از سینما توگراف مظفرالدین شاه آغاز شد و با تلاش و کوشش سینماگران گام به گام رشد کرد و بالید. پیشینیان این هنر و صنعت با بهره از دریای بیکران فرهنگی ایران در دامان پر بار مکتب اجتماع ایرانی بالیدند و خود را پروراندند تا امروز تا ... فرهادی توانست در گلدن‌گلوب از بزرگ‌ ترين كارگردان‌هاي عالم پیشی گیرد و در حضور تنی چند از نامداران جهان سينما چون اسپيلبرگ، اسكورسيزي، آلمودوار، جورج كلوني و... جايزه‌ دریافت کند و آن را به مردم ايران تقديم نماید. مردمی که در طول تاريخ، هر چند فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده اند اما به حق هماره پرچمدار صلح و دانش بوده‌اند.
چگونگی توفیق این فیلم:
1. مشکلی را طرح کرده است که دغدغه بشر امروز است و مربوط به جامعه انسانی است . آدمی هماره با آن روبروست،  مرز و رنگ و اندیشه نمی شناسد. از این روی، جهانی است و بیننده آن می تواند در هر نقطه از گیتی باشد.
ماجرا درد نسل امروز جهانیان است اینکه من و تو هیچکدام یکدیگر را حذف نکنیم اما باهم نیز نباشیم زیرا با هم بودن هزینه و زحمت دارد و آن گذشت است از این روی، جدایی این نیت را براحتی تامین می کند .
2.هیچیک از اصحاب دعوی های ناتمام مطلقا رای به خود نمی دهد و در اوج دعوا و حق خواهی افراط نمی کند و... بلکه نظر طرف مقابل را هم دست کم در وجدان خود محترم می شمارد:
... نادر می داند سیمین برای هوا و هوس و ... قصد سفر ندارد که دلواپس آتیه فرزندش است. سیمین هم در وجدان خودآگاهش نادر را می ستاید که انجام وظیفه وجدانی فرزندی را در پیشگاه پدر بیمار و فرتوتش بر گزیده است.
دروغ پرستار(بر خلاف میلش که  معتقد ومذهبی بود پنهان می کند) را همسر متعصبش می بخشد. چون ایمان دارد، عشق او را که برای نجات وی و فرزندشان دست بدان زده است و در دیگر سوی این مرد عصبی و بدهکار هر چند نادر را به دادگاه برده تا خانواده فقیرش را با پول دریافتی از وی از رنج برهاند اما به جرم قتل نفس نادر ایمان ندارد .
دختر هم مردد است که پدر دروغگویش را گناهکار بداند یا خیر.
یعنی همه بیگناه گناهکارند. پس می توان به همه حق داد در حالی که حقی ندارند ، چون راستگویی را می ستاییم و آن را از دیگران می خواهیم اما خود بر آن پیمان نیستیم. و از طرفی هر چند خانواده ساره فقیر در رنج است اما روشنفکر ظاهرا مرفه هم از عذاب بی نصیب نیست.
بدین ترتیب از بیننده (با شروع فیلم نه تنهاقاضی دادگاه نادر و سیمین بیننده برگزیده می شود بلکه تا پایان داوری تمامی ماجراها به عهده اوست) که در مقام داوری اش نشانده می پرسد آیا همه شما بی گناهید؟
گریه نادر هنگام شستن پدر در حمام گریه بیننده و استیصال داوری است که از میان پدر و دختر و همسر که همه را دوست دارد، چرا؟ یکی را بر گزیده و دیگری را از دست داده است.
3. ماجرای فیلم رابطه ای انسانی است که بشر تشنه  کنکاش آن است. اغراق آمیز نیست. داستان ساده و ممتنع است. سهل از آن جهت که همه جا و همه حال دیده می شود. عجیب و غریب نیست و ممتنع است از آن بابت که فقیر و غنی با سواد و بیسواد و دنیای مترقی و عقب مانده، هیچکدام قادر به حل آن نیستند. همه جا و همه گاه با اوست، گویی با بشر متولد شده و با او میمیرد.

آخرین تصادفات عادلانه در تهران قدیم

آخرین تصادف عادلانه در تهران قدیم
هزاران سال بود که بشر آسوده می زیست و از رنج و تأب تلفات تصادفات بر حذر بود. برخورد وسیله نقلیه با انسان تا پیش از اختراع خودرو و دیگر وسایل نقلیه معاصر بسیار ساده و کم آسیب بود و گو این که بدان روزگار هم تصادف هایی از این دست رخ می داد اما تعداد شان کم و جراحاتشان کم اثرتر بود .
تا واپسین سال هایی که هنوز خودرو پا به سرزمینمان نگذاشته بود تغییری در این روند پیش نیامده بود. تصادف الاغ و قاطری با عابر یا گاری و درشکه ای با کسی که منجر به دردی در نقطه ای از بدن ضربه دیده می شد حداکثر صدمه حاصل از تصادف در آن روزها بشمار می رفت ولی امروزه در ایران هزاران نفر بر اثر تصادفات جاده ای از میان می روند و خانواده ها و کشور را با درد و ضایعاتی جبران ناپذیر روبرو می سازند.
در اواخر عصر ناصری نظمیه تهران گزارشهایی را از حوادث پایتخت تهیه می کرد از آن جمله است:
دیروز پیرزنی از بازار  گلوبندک می گذشته شخص تفرشی جلو قاطری در دست داشته می رفته قاطر لگدی به ضعیفه زده مشارالیها افتاده بی حال می شود. اجزای حکومت جلیله رسیده شخص تفرشی را با قاطر به حکومت می برند. در آنجا چون ضعیفه به حال آمده و صدمه به او وارد نیامده بود جزیی پول گرفت به مشارالیها داده با رضایت می رود/گزارشهای نظمیه ( ۱۳۰۵ - ۱۳۰۳ قمری)  از محلات تهران یا «راپورت وقایع مختلف محلات دارالخلافه» .
این بر خورد نمونه ای از آخرین تصادفات برابر و عادلانه بشر با وسیله نقلیه خود است و مرگ هنرمند نامدار کشورمان سر آغاز  روند تلفات جانگداز و ناعادلانه خودرو و ... با ایرانیان بود که با ورود خودرو به پایتخت پایه گذاری شد.
دوم اسفند ماه سال ۱۳۰۵ خورشیدی شبانگاهان درشکه درویش خان با خودرو ای در خیابان امیریه برخورد کرد و این استاد موسیقی سخت مجروح گردید مردم وی را به سرعت برای معالجه  به بیمارستان نظمیه انتقال دادند اما تلاش طبیبان موثر نیفتاد و پنج روز بعد استاد جان به جان آفرین سپرد .
در دنیا نخستین انسانی که در یک حادثه رانندگی جان خود را از دست داد, خانمی انگلیسی بود با نام بریجیت درسکول 44ساله که در سانحه رانندگی جان خود را از دست داد. وی روز هفدهم آگوست سال 1896 میلادی در میدان کریستال پالاس لندن بر اثر تصادف در گذشت/همشهری .
امروزه سالانه ۸۰۰ هزار تصادف در ایران روی می‌دهد که از حیث آمار مرگبارترین حوادث جاده‌ای، ایران رتبه اول را در جهان دارد.[۱]
آمار تکان دهنده از تلفات جاده‌ای در ایران تصادفات جاده‌ای در ایران ۲۰ برابر میزان میانگین جهانی است ایران از نظر میزان مرگ و میر تصادفات جاده‌ای در صدر کشورهای جهان قرار گرفته است به گونه‌ای که طی دوره ۱۴‌ساله ۱۳۷۳ تا ۱۳۸۶، بیش از ۲۶۷ هزار نفر در تصادفات جاده‌ای برون و درون شهری جان خود را از دست داده‌اند. حدود سه میلیون نفر نیز دچار مصدومیت شده‌اند. تلفات جاده‌ای در ایران طی یک دوره ۱۰ ساله با میزان تلفات انسانی جنگ ایران و عراق برابری می‌کند.
ایران بین سال‌های ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۳ (۲۰۰۴-۲۰۰۲ مکان دوم جهانی را پس از السالوادوردر قاره آمریکا از نظر «تعداد کشته به ازای ۱۰۰ هزار نفر جمعیت» در تصادفات جاده‌ای داراست. بر این اساس در السالوادور تعداد کشته ۴۳ نفر و در ایران ۴۱ نفر در انگلستان ۶ نفر، آمریکا ۱۷ نفر، چین ۶ نفر،مالزی۳۲ نفر ،کره ۳۳ نفر ،سوریه ۱۲ نفر ، عربستان ۲۲ نفر ،بنگلادش ۲۰ نفر و هند ۱۵ نفر است.
از سال ۱۳۷۳ تا سال ۱۳۸۶ نزدیک به ۳۰۰ هزار نفر در تصادفات جاده‌ای کشته شدند .در گزارش پژوهشکده، حمل و نقل آمده: در سال ۱۳۸۶، هزینه تصادفات برای مجموع تصادفات درون‌شهری و برون‌شهری ۱۸ هزارو ۵۰۰ میلیارد تومان معادل ۱۸/۵ میلیارد دلار بوده است. این گزارش آورده: هزینه تصادفات کشور در سال ۱۳۸۶ از کل تولید ناخالص داخلی بیش از ۵۰ درصد کشورهای جهان نظیر غنا، اردن، بحرین و… بیشتر بوده است.
۱۸ میلیارد دلاری تصادفات در سال ۸۶ به تنهایی ۳۳ سال بودجه فعلی راهداری کشور، ۲۲۰ سال بودجه فعلی ایمنی‌سازی نقاط حادثه‌خیز کشور، هزینه ایجاد دو میلیون شغل برای جوانان ، ساخت ۱۲ برج به اندازه بزرگ‌ترین برج ساخته شده در دوبی یا خرید ۶۰ فروند هواپیمای ایرباس را پوشش می‌دهد.
طی ۱۴ سال مورد مطالعه در پژوهش مذکور به‌طور میانگین سالانه ۱۹ هزار و ۱۱۱نفر بر اثر حوادث و تصادفات جاده‌ای برون و درون‌شهری جان باخته‌اند / تهران امروز /خبرگزاری مهر.

نقش کوکتل مولوتف در تهران 57

نقش کوکتل مولوتف در تهران 57
کوکتل مولوتف (Molotov cocktail) سلاحی است ساده و دست ساز که امروزه مردم در موسم اعتراضات و اعتصاب ها با سرعت و به سهولت می سازند و در شورش های ضد دولتی به کار می برند. این سلاح ارزان و کارآمد را عموم مردم جهان می شناسند و در بسياري از درگيري هاي چريکي و خياباني بکار می گیرند. کوکتل مولوتوف بطری ای شیشه‌ایست،حاوی ماده آتش زا ازقبیل ناپالم ، بنزین ،گازوئیل ، کروسن یا الکل با تکه ای پارچه یا پنبه تابیده به‌عنوان فتیله.
 وجه تسمیه آن گویا برگرفته از نام ویاشیسلاو مولوتوف وزیر امور خارجه اتحاد جماهیر شوروی است. هرچند بررسی و مطالعه اسناد تاریخی نشان می دهد که اقوام و ملل عالم در قرون و اعصار گذشته پیش از این چنین ابتکاراتی (بکار بردن شیشه حاوی مواد آتش زا و یا ...) را در جنگ ها بکار می بسته اند. بنابراین پیشینه کاربرد شیشه در چنین شیوه ای از جنگ ها  دیرینه تر از عمر مولوتف روسی به نظر می رسد به هر روی حرف آخر را اسناد و منابع متقن دیگر خواهد زد . نظیر آنچه در اوایل قرن یازدهم قمری در ایران رایج بوده است.
آدام الئاریوس آلمانی باهیئت همراهش (در عصر طلایی صفوی بنا بر دلایل فراوانی که مورد اعتبار دو طرف بود ارتباط اروپا و دربار ایران شدت قابل توجهی گرفت) در دوره پادشاهی شاه عباس صفوی از ایران دیدن کرد و کتابی از این سفر نوشت و آن را در 1656میلادی برابر با 1076قمری در کشورش منتشر نمود. او در صفحه 319 این کتاب آرد:
«... چپ و راست شاه دشمنانی نیرومند کمین کرده اند تاتارهای ازبک در مرز خراسان، هندیان بر سر قندهار، ترک ها بر سر بغداد ...
سربازان ایرانی تند و چابک اند... صد سوار ایرانی قادرند با چهار صد سرباز ترک مصاف دهند... شمخال را اولین بار شاه عباس وارد جنگ کرده است... در محاصره ایروان که به سال 1633میلادی اتفاق افتاد ایرانی ها ماده مخصوصی را در شیشه های کوچک جای دادند و با بستن آن به تیر به استحکامات و قلعه شهر پرتاب کردند با شکسته شدن شیشه ها هوا مسموم شد و سر و دست و پای سربازان دشمن آن چنان باد کرد که نتوانستند به درستی مقاومت کنند.»
در جریان اعتراضات مردم علیه حکومت شاه در روزهای 21و22 بهمن سال 57 تهرانی ها هم این سلاح شورشی و مردمی را بکار بستند اما چون شاه مقاومتی نکرد و از کشور گریخت و بدنه ارتش هم با مردم بودند و از سوی دیگر برخی از سران رژیم پهلوی و ارتش هم بستگی خود را با امام خمینی پیشاپیش اعلام کرده بودند بنابراین درگیری خیابانی چشم گیر و طولانی رخ نداد و تنها آخرین روزها در بعضی پادگان ها، زد و خوردی میان مردم مهاجم با تعدادی سرباز مسلح بی خبر پیش آمد . مردم در روزهای21 و 22 مجبور به استفاده از کوکتل مولوتف شدند.
روز22 بهمن در پمپ بنزین میدان امام حسین (فوزیه آن زمان) دختران و پسران جوان برای تسخیر پادگان عشرت آباد مشغول ساختن کوکتل مولوتف بودند اما خیلی بکارشان نیامد، چون در این روز دیگر حکومت پهلوی ساقط شده بود ولی تعدادی سرباز در ساختمان چند طبقه کلاه فرنگی پادگان سنگر گرفته بودند و به سوی جوانانی که از در و دیوار وارد پادگان می شدند  تیر می انداختند این مقاومت نصفه نیمه هم ظرف دو سه ساعت درهم شکست و آخرین سی چهل سرباز بی خبر شهرستانی هم که افسر و فرمانده ای بالای سر و دلی در این راه نداشتند و خود و قافیه را باخته بودند اسلحه را زمین نهادند و لرزان و رنگ باخته از ترس جانشان دست به دامن برخی مهاجمین دل رحم که با کشتن سربازان مخالفت می کردند، شدند و با تعویض هول هولکی پیراهن ها و شلوارهای گشاد و تنگ قرضی از همان دشمنان فرضی (فرماندهان به آنان می گفتند این ها کومونیست و دشمن شمایند) خود را میان مهاجمان گم کردند و پادگان و اسلحه ها و اسله خانه های پر از سلاح و مهمات را به دسته ای از مهاجمان باخبر که در آن بحبوحه محتوای ارزشمند انبارها را به کول می کشیدند، رها کردند و خود به سوی ولایات و دامان مادرانشان پناهیدند، تا به سلامت رستنشان را از این مخمصه با پیروزی انقلاب توامان با خانواده جشن گیرند.

<< شروع < قبل 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعد > آخر >>

نتایج 55 - 63 از 373

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
39 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز69
دیروز217
تا کنون2215153
آمار سایت


تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.