پنجشنبه 2 آذر 1396

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow زنان نامدار تهران قدیم یادارالخلافه (1)خواهر شاه

زنان نامدار تهران قدیم یادارالخلافه (1)خواهر شاه

زنان نامدار دارالخلافه


  خواهر شاه تهماسب صفوی :


تفکیک زن و مرد در جایگاه انسانی و قیاس این دو بایکدیگر امری عبث و بیهوده است. در حکمت پروردگار و در راز خلقت کائنات و جهان هستی ضرورت جمع این دو در تکامل بشر بر کسی پوشیده نیست ،و امری اجتناب ناپذیر است. هرگز یکی بر دیگری برتری جنسیتی ندارد .هر دو نیمه یک پیکر جامعه اند،که در کنار هم و با هم باید در جهت رسیدن به جامعه آرمانی گام بر دارند.


آنچه از آدمیان می شود، قیاس کرد ،و سنجید، نقش آنهاست ، نه جنس آنان . 


انسانی که بتواند در وادی غنای فکری و فرهنگی اوج گیرد، به مصداق« رسد آدمی به جایی که به جز خدا نبیند ....» گام در راه تعا لی خود برداشته است . جوامعی در صحنه تاریخ ملل توانسته اند  ،با بقای خود سر فرازی کنند،که در آن جامعه فارغ از جنسیت کوشیده شده ، فرد فرد جامعه دانا و توانا بار آیند ،تا اجتماع از فکر و اندیشه سلیم و رشید آنان بهره مند شده، و راه تکامل و پایداری را بپیمایند.


بدون تردید این نوشتار بررسی نقش زن را در طول تاریخ و شاید به قولی «تاریخ مذکّر»بر نمی تابد ،و با چنین منظوری هم قلم نخورده است.


اینکه آیا در طول هزاره های گذشته ،هستی و نقش انسانی زن«زیربال های هراس»فرهنگ مردانه بوده است؟


وآیا «تاریخ مذکّر» نقش آفرین حذف زنان از حوزه زبان و فرهنگ و علم بوده ،و یکه تازی عنصر مردانگی و پدر سالاری مسبب آن بوده است ؟


و نگاه نامدارانی همچون سقراط،افلاطون ،داروین، شوپنهاور، نیچه، المعری،العقاد و غیره است ،که «مرد نمود عقل است وزن نمود جسم »مصداق می یابد؟


و آیا زن در زمینه عقلانیت مردی است ناقص، زیرا آنگونه که فروید می گفت ،مشخصه فیزیکی مردانگی را ندارد ؟


وآیا زنان خود مسئول آنچه بگذشته است، بوده و هستند؟و یا اینکه در قیاس عمر کائنات هنوز چیزی از شب تمدن بشر نگذشته و «تاپایان رسد این شمع صد پروانه خواهد سوخت» برای دیدن هنرنمایی زنان در صحنه تاریخ باید منتظر ماند؟و ده ها پرسش دیگر که بی پاسخ مانده است.تاریخ در انتظار جواب آنها، روزشماری می کند.


در فرهنگ کهنسال و دیرینه ایرانی کم نیستند ،زنانی سپید اندیش ،که در نقش آفرینی انسانی، دوشا دوش مردانی نیکو سرشت برخاسته و منشاءخیر شده اند .


زیر این عنوان زنانی را که در تاریخ تهران ، سبب ساز عملی نیکو بوده اند ویا به هردلیلی نام آور شده اند ، باز می شناسانیم .


شاه تهماسب پس از مرگ پدر شاه اسماعیل صفوی به سال 930 قمری و در یازده سالگی به تخت سلطنت نشست و تا سال 984 قمری به مدت 54 سال سلطنت کرد . او  برای نخستین بار در سال 961 حصاری با چهار دروازه و صد و چهارده بُرج گِرداگِرد تهران کشید، و اعتباری در خور توجه به این شهر بخشید.


در این  عصر توجهی خاص به تهران شد . خواهر شاه که از زنان خیر روزگار خود بود ،نیز به پیروی از همین توجهات بناهایی را در این شهر بر پا کرد . 


این ابنیه خیریه به منظور استفاده عموم بناشد.


آن زمان، محله چال میدان،مهمترین و مسکونی ترین محله تهران به شمار می رفت، هر چند در بخش کوچکی از محله سنگلج و قسمت  جنوبی عودلاجان والبته  نیمی از محله بازار نیز زندگی جریان داشت.


اماکنی که مردم بدان روزگار نیازمند آن بودند ، مسجد ، مدرسه و تکیه و حمام بود. از اینرو ی آن زن نیکوکار با ساختن این ابنیه در محله چال میدان، نیاز اندک ساکنان تهران را برآورد . 


ابنیه ای را که خواهر شاه تهماسب در چال میدان ساخت ، مردم تهران به پاسداشت آن بانو به نام ایشان «خانم» خواندند، و به همین سبب معبری نیز  که این بناها را در بر داشت «گذر خانم»نامیدند.متاسفانه همه آن بنا ها را خراب کرده ایم،و امروز هیچ اثری از نام او نیست.نکته ای که بسیار اهمیت دارد ،توجه مردم و مسئو لین بخصوص شهرداری و سازمان میراث فرهنگی در حفظ و ابقای چنین اسامی که گوشه ای از تاریخ شهر تهران را تشکیل می دهد، است.


با گذشت بیش از چهار سده از روزی که آن ابنیه ساخته شد ،تا امروز تغییرات بسیاری بر آن پدید آمده است.


افاغنه مدرسه خانم را در چندسال سیطره بر تهران ، خراب کردند. بعد ها در عصر قاجار «صاحب دیوان» در جای آن حسینیه ای  بر پاساخت و در دوره پهلوی مدرسه فرهنگ جای آنرا گرفت .


در فهرست اوقاف در ردیف همین ابنیه ،یک باب مسجد به مساحت 300 متر در گذر حمام خانم و چهار باب دکان به مساحت 50،15،12،80 متر وقف است.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
فرهنگ تاریخ تهران
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
پیشینه تهران قدیم
تهران امروز
گالری
ارتباط با مولف
خرید کتاب
دانلود کتاب

جستجو
حاضرین در سایت
10 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز398
دیروز574
تا کنون1970498

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.