سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow فرحزاد(در سفر به امامزاده داود)

فرحزاد(در سفر به امامزاده داود)

فرحزاد
فرحزاداز روستا های قدیمی گستره تهران است که در هجوم توسعه پایتخت جزو مناطق شهری در آمد.
این نام که در اسناد تاریخی به صور گوناگون ؛فرزاد،فرذاد،فرذاذ،فراذاذ،فرازاذ،فرازاد، فره زاد....آمده است.
در جلد یکم، فرهنگ جغرافیایی ایران، فرحزاد را زمانیکه روستایی بیش نبود، چنین معرفی کرده است:
دهی است جزو بخش شمیران،واقع در نه هزار گزی باختر تجریش و دوازده هزار گزی تهران،ناحیه ایست در دامنه کوهستان،سرد سیر و دارای هزار و دویست تن جمعیت، از قنات مشروب می شود، در بهار از رود خانه تنگه یونجه زار استفاده می کنند.محصولاتش غلات،یونجه،توت است.اهالی از کشاورزی وچارپاداری گذران می کنند.یک دبستان و راه ماشین رو دارد.مزرعه یونجه زار کهریزک جزو این ده است.راه امامزاده داود از این آبادی است.در تابستان زوار زیاد است. زوار الاغ و یا قاطر کرایه می کنند،و به امامزاده داود می روند.بنابر این در تابستان ها شغل ساکنین بیشتر چارپاداری است.تابستان دویست خانواده تهرانی خانه ویا باغچه اجاره می کنند، و در اینجا ساکن می شوند.
عباس اقبال آشتیانی در باره فرحزاد در «جغرافیای بلاد و نواحی»درمجله یادگار(سال اول) نوشته است:
فرح زاد در شمال غربی طهران بین تجریش و کن واقع است.نام این ده در کتاب« منتقله الطالبیه» آمده، اما به شکل فرزاد که املای قدیم آن فره زاد است، به تشدید را.بعد ها قیاس عامیانه فره را که بتدریج به تخفیف را استعمال می شده،به فرح عربی مبدل ساخته و فره زاد و فرزاد را فرح زاد کرده است.مولف کتاب منتقله الطالبیه نام جمعی از سادات مهاجر را می برد که به این قریه پناهنده شده و در آنجا سکونت اختیار کرده بوده اند.
در این کتاب این نام با دو ذال و به صورت فرذاذ نوشته شده/جنته انعیم،503
وعصر صاحب منتقله الطالبیه مقدم بر عصر یاقوت است، که این قریه را به نام فراذاذ(به فتح اول و شد ثانی الفی و زاء الفی و ذال نقطه دار)نوشته و از قرای ری شمرده است...
راقم گوید:فره(به فتح اول و شد دوم و های ساکن)به معنای شأن و شوکت . شکوه و عظمت است(مساوی خوره،فر)و زاد به معنای توشه است و مجموع به معنای توشه با عظمت است.مسلما پیدایش آب برای بانی آن توشه عظیمی بوده است/تاریخ تهران،بلاغی،ص67.
امامزاده گان مدفون در فرحزاد:
1-ابو عبدالله بن حسن المرتضی بن محمدالهادی بن یحیی بن یحیی القاسم السی بن ابراهیم طباطبابن اسماعیل بن ابراهیم بن حسن مثنی بن امام حسن(ع).
2-در بدایع الانساب احتمال داده ابوطالب محمد در فرح زاد مدفون باشد.
3-امامزاده هادی یکی از اجداد امامزاده داود نیز در فرحزاد مدفون است/تاریخ تهران بلاغی ،ص151.
اعتضاد السلطنه فاصله تهران تا فرح زاد را دو فرسخ نوشته است/جنگ خطی اعتضادالسلطنه،ص397.
فاضل معاصر سید حسن خرسان از این آبادی با نام فرازاذ یاد کرده است/منتقله الطالبیه،ج1،نجف1388قمری.
مر حوم سید محمد تقی مصطفوی در باره امامزاده معصوم صالح می نویسد؛بنای امامزاده در سال 986قمری یعنی سال دوم سلطنت سلطان محمد پدر شاه عباس ساخته شده است،و نسب صاحب مرقد که در زیارت نامه ذکر شده او را پسر امام زین العابدین معرفی می کند.
امامزاده دیگری در منتهی الیه شمالی فرحزاد است، که به امامزاده ابوطالب خوانده می شود،که بخشی از ساختمان آن مربوط به دوره فتحعلی شاه ویا محمد شاه است،و قسمت دیگری از آن بنا به دوره ناصرالدین شاه تعلق دارد.
امامزاده مطیب بن زید بن محسن بن موسی الکاظم علیهماالسلام در فرحزاد.در ایوان این امامزاده سنگ قبری به شرح زیر خوانده می شود:
«تاریخ وفات المرحوم مغفرت پناه غفران دستگاه میر حسن بن میر عبدالله توفی فی غره شهر ربیع الثانی سنه 1109»
حدود و مشخصات فرحزاد:
از شمال به رشته کوه های توچال و از جنوب به پونک و شهرآرا و از شرق به کوی مکانیر و از غرب به اراضی مراد آباد محدود می شود/تقی فکری نقل در جغرافیای تاریخی شمیران،ص623.
وجه تسمیه فرحزاد:
هرچند جمعی بر اساس نام مشهور امروزی این آبادی یعنی «فرحزاد» وجه تسمیه آن را به اشتباه، بدان سبب که جایی فرحبخش و خوش آب و هوا بوده است،منسوب به «فرح» دانسته اند ، اما چنانکه آمد، نام اصلی آن «فره زاد» بوده و به سبب پیدایش آب در آنجا آنرا «توشه عظیم» شمرده اند.
شهرت آن:
این آبادی چون سر راه امامزاده داود قرار داشت، در گذشته شهرت فراوانی در میان تهرانیان پیدا کردبود،ومثلی مشهمور میان ایشان رایج بود؛«تا بگی ف می گم فرحزاد».
راه امامزاده داود از فرحزاد همان جاده کوهستانی ایست که در دوره ناصرالدین شاه ساخته شده است.
به استناد روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه ناصرالدین شاه روز دوشنبه 17محرم 1306قمری،   رادر فرحزاد گذرانده است.
دره فرحزاد و رود خانه و مسیل فرحزاد از نقاط جغرافیایی مشهور شمیران به شمار می رود.
مالکیت فرحزاد:
مستوفی الممالک مالک بسیاری از آبادی های اطراف تهران،چون؛بهجت آباد ،یوسف آباد،ونک وفرحزاد و... بود.در این باره معیرالممالک نوشته است:
مستوفی الممالک دستی آباد کننده داشت، و در ایجاد رده و جاری ساختن قنات می کوشید،و حسن آباد،یوسف آباد،... و فرحزاد از آباد کرده های اوست/رجال عصر ناصری.
امروز اراضی فرحزاد جزو شهر تهران شده و جمعیتی بالغ بر بیست هزار تن  از اقوام مهاجری چون؛قوچانی،ترک زبان،قزوینی و...در آن سکونت دارند.به صورت سه محله در آمده است؛محله بالا که شمال بزرگراه یادگار امام است، محله پایین که جنوب آن راه است، و محله امامزاده معصوم صالح که در شرق و اطراف امامزاده قرار دارد.
در گذشته، تابستان ها،جمع کثیری از اهالی تهران برای فرار از گرما به فرحزاد می آمدند،وبا کرایه کردن خانه و یا باغچه ای سکونت می کردند و حتی عده ای در فضای باز چادر می زدند،و تعطیلات تابستان را بدین ترتیب می گذراندند.نکته دیگری که از فرحزاد در خاطرات تهرانیان قدیم ثبت شده است؛امر گذر گاهی فرحزاد بری زوار امامزاده داود بود،که ایستگاه اصلی آن سفر زیارتی، همین آبادی بود.زیارت کنندگان شب را در این محل می گذراندند،و صبحگاهان با اجاره کردن الاغ و قاطر به سمت امامزاده داود عزیمت می نمودند. مهاجرت موقت تهرانی هاومقام ایستگاهی  فرحزاد سبب رونق داد و ستد، کسبه آن آبادی می شد.بنابراین تابستان برای اهالی فرحزاد منبع درآمد و ثروت بود،واین خصوصیت موجب سکونت دایم، جمعی مهاجر در آنجا شده،که در قیاس با دیگر آبادی های شمیران نظیر؛آهار و شکراب که به سبب بن بست بودن راه ،مهاجر پذیر نیستند،ودارای ساکنانی با نژادی واحد
هستند،فرحزاد را کاملا متمایز کرده بود.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
48 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز163
دیروز217
تا کنون2215247

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.