سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow ضرب المثل های تهران(2)

ضرب المثل های تهران(2)

ضرب المثل

سرزمین ایران با پیشینه چند هزار ساله خود،صاحب مکتب اجتماعی درخشانی است،که مشحون از ظرایف ادبی و اندیشه های خردگرایانه و مفاهیم حکیمانه است.سنگ بنای این مکتب را محاورات عامیانه و سخنان مکتوب ادبی تشکیل می دهد. این مجموعه حاصل تفاهم و تاثیر متقابل تداول عوام و نوشتار خواص است.بسیاری از اشعار شاعران بزرگی چون؛فردوسی،سعدی،حافظ،رودکی ، نظامی و مولوی ملکه ذهن مردم کوچه وبازار گشته و جزو گفتار مردم شده و به صورت مثل درآمده است،و در مقابل انبوهی از مثل های عوام در اشعار و نوشته های شاعران و ادبا جای گرفته است.
ضرب المثل ها ، بخش مهمی را در زبان و ادبیات فارسی تشکیل می دهند،ونقش در خور توجه و تاملی را در محاوره مردم دارد.مثل ویا متل سخن کوتاه وخوش سیمایی است،که در لوح حافظه می نشیند،و می توان به آسانی آنرا حفظ کرد.مثل،دارای معانی حکیمانه و اخلاقی ایست.این جملات کوتاه که به شکل مثل دست به دست و زبان به زبان در میان نسل ها انتقال می یابد،زاییده اندیشه و دانش مردم و میراثی از غنای معنوی نسل های گذشته و اجداد ما ایرانیان است.مثل در میان همه ملل عالم بیش و کم یافت می شود.
دراین بخش سعی داریم،دسته ای از مثل های فارسی را که تا حدودی بتوان منسوب به تهران دانست ،از میان برگ های تاریخ این شهر برگزینیم و شرحی بر آنها بیاوریمش:
آب از آب تکان نمی خوره/اوضاع آرام است،وآبستن هیچ حادثه ای نیست.
از اونجا رونده و از اینجا مونده/ هر دو راهی که پیش تر، امید بدان می رفت،به بن بست رسیده،یاس و نا امیدی حاصل از تصمیم غلط.
بخیه صد تا یه غاز زدن/غازی بیکی سکه ای مسی بود،که در اوایل قاجاریه رواج داشت.با گذشت زمان،و تنزل ارزش پول در دوره قجر،این سکه مسی بسیار بی ارزش شد. بعد ها بر اثر کثرت استعمال سکه غازی بیکی را به تخفیف غازی بیک و غازی و در نهایت به غاز خلاصه کردند.از این روی در تداول عامه هر چیز کم بها وکم ارزشی را به غاز می سنجیدند.بنابراین نظیر این، مثل های فراوانی می توان یافت، که از سکه غاز در آن استفاده شده است.برای آگاهی بیشتر به کتاب «تاریخ سکه»تالیف نگارنده مراجعه شود.این مثل را خیاط ها درگله مندی از کم درآمدی شغلشان بکار می برند.زحمت بی فایده را رساند.
پاش روی پوست خربزه ست/در مواردی بکار رود که کسی در شغلش متزلزل باشد.یا اینکه کسی برای کسی زده باشد(سعایت کرده)و اطمینان از انفصال او داشته باشد.
تو زرد در آمد/اشاره به نارس بودن هندوانه است ،که پس از بریدن،بدان پی می برند.این مثل،زمانی بکار آید که کسی بی کفایتی و بی لیاقتی دور از انتظار، نشان دهد
جای سوزن انداختن نیست یا نبود/توصیف جایی بسیار شلوغ.
چوب دو سر طلا(گویی)/کسی که حکم وساطت در میان دوکس داشته و ازپس پی آمدها در نظر هر دو خفیف شده باشد.این مثل ناظر بر روزگاری است که مستراح های آخوندی رایج بود.
مستراح های گودی که برای گشودن گلویی آن، چوبی در کنارش می نهادند.زمانی که دو سر چوب را بر اثر اشتباه در استفاده از آن، می آلودند،دیگر قابل استفاده نبود واز آن دوری می کردند.
دندان گرده(فلان کس خیلی)/در معامله و داد وستد، سخت گیری کردن.
همه ماه ها خطر داره که بد نامی صفر داره/در توصیف کسی که در میان عده بد و ناخلف معروف شدن.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
11 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز163
دیروز217
تا کنون2215247

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.