سه شنبه 28 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow پاتوغ های تهران قدیم

پاتوغ های تهران قدیم

پاتوغ های تهران قدیم
پاتوغ از دو جزء پا(ف) و توغ(تر)=توق یا طوق؛پای علم،جایی که رایت و درفش را نصب کنند.محل گرد آمدن.محل جمع اجتماع لوطیان،در بعضی شهر های ایران. روز عاشورا دسته های بعضی محلات ممتاز، توغ را حرکت دهند، زیر و اطراف توغ را «پاتوغ»گویند/معین.
مرکب( از: «پای»فارسی بمعنی محل و جای+توغ ترکی)...معنی ترکیبی آن،محل عادی اجتماعات لوطیان در محلت یا شهر یا قریه ای است.
پاتوغدار؛کسی که در پاتوغ سمت پیشوایی و ریاست دارد، و او به صفات شجاعت و عفت متصف است/لغتنامه.

چنانکه در مطلب «تشکیلات حکومتی و تقسیمات اداری تهران قدیم»آمد،هر چند در عصر قاجاریه کشور با تشکیلات اداری مدون و منظم وثابتی روبرو نبود،و هراز چند گاهی تشکیلات جاری دچار تغییرات می شد،ولی به هر روی از اواخر دوره ناصری تشکیلاتی بر قرار شد، که بیش و کم تا اواخر عمر این سلسله برقرار بود.این تشکیلات اداری در تهران قدیم بدین نحو بود:

حاکم یا کلانتر شهر-رییس محله یا کدخدا-داروغه یا رییس پاتوغ-پلیس گذر

بر اساس سر شماری سال 1317قمری،پایتخت دارای سی و چهار پاتوغ بود.
هر پاتوغ ،که تعدادی خانه،دکان،کاروانسرای،طویله،باغ،حمام،یخچال،مسجد،مریضخانه،سربازخانه،و...داشت،به فردی برای رسیدگی به امور انتظامی واگذار می شد.پاتوغ های تهران مظفری بدین شرح است:

محله دولت-کدخدا امیرالمراءالعظام میرزا عباس قلی خان امیر پنجه ملقب به منتظم السلطنه، رییس این محله بود.

ده پاتوغ محله دولت به این افراد واگذار شده بود:
سید جعفر،حاجی عباس،نایب محمد،نایب محمد علی،نایب آقا بابا،نایب حسین،نایب محمد بروجردی،نایب غلامرضا،نایب محمد کاشی،نایب عزیز.

محله سنگلج-کدخدا امیر الامراءالعظام آقا میرزا هاشم خان هژبرالسلطان، رییس این محله بود.محله سنگلج روی هم نه پاتوغ داشت، که به افراد زیر سپرده شده بود:

نایب شعبان،نایب حسین،نایب رمضان،نایب باقر،نایب محمد علی،نایب رضا،نایب صحبت،نایب سید علی اکبر،نایب وهاب.

محله بازار-کدخدا امیرالامراءالعظام میرزا سید احمدخان، رییس این محله بود.محله بازار دارای پنج پاتوغ بود،که به افراد زیر سپرده بودند:

نایب رجب علی،نایب یوسف، حاج اسماعیل نایب،نایب اسماعیل،نایب شکرالله.

محله چال میدان-کدخدا امیرالامراءالعظام حاج کلانتر، رییس این محله بود.محله چال میدان شش پاتوغ داشت که به افراد زیر سپرده شده بود:

حاج غلامرضا،حاج رحیم،نایب علی،نایب جعفر،نایب حسن ،نایب عباس.

محله عودلاجان-کدخدا امیرالمراءالعظام میرزا تقی خان سرتیب ،ریاست این محله راعهده داربود.محله عودلاجان چهار پاتوغ داشت، که به افراد زیر سپرده شده بود:

نایب سید حسن،نایب محمد صادق،نایب اسماعیل،نایب حیدر.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
13 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز2
دیروز119
تا کنون2216756

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.