سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow کوچه پشت بدنه

کوچه پشت بدنه

كوچه پشت بدنه
در نقشه هاي امروزي تهران فقط يك كوچه بدين نام ثبت شده است .آن هم كوچه اي است، در شمال شرقي چهار راه مولوي كه از ضلع شرقي خيابان شهيد مصطفي خميني منشعب مي شود . اين در حالي است، كه در تهران قديم با آن مساحت چندين برابر كوچكتر از گستره وسيع امروزي ، چندين كوچه پشت بدنه وجود داشت، كه نامشان از ميان رفته است . سواي تعداد آنها ،به مناسبت وجه تسميه اين كوچه ، نام « پشت بدنه » در ميان تهرانيان از شهرت فراواني بر خور دار بود و در افواه اين نام جايگاهي ويژه داشت .هرچند، وجود عشرتکده و میخانه در یکی از این کوچه ها که موجب هر چه بیشتر شدن  این آوازه بود، را نیز در این میان نباید نادیده گرفت.
از آنجا كه در گذشته چندين « كوچه پشت بدنه  » درتهران قديم وجود داشته، وازديگر سوي، در هيچیك از كتب « تاريخ تهران »بدان توجه نشده ودر برخي از آنها بي هيچ شرحي تنها نام كوچه پشت بدنه خيابان مولوي ذكر شده است، و از دیگر سوي چون احتمال خلط مبحث براي پاره اي از خوانندگان، كه با دقت مبحث «تهران شناسي» را دنبال مي كنند، وجود دارد .بنابراين ضرورت توضيح درباره اين نام وآن كوچه ها به نظر رسيد، كه در پايين به تفكيك در دو بخش بدان خواهيم پرداخت:
الف : وجه تسميه.
ب : معرفي كوچه هاي پشت بدنه.
الف :وجه تسميه – امروزه نه تنها در كشور ما ، ايران عزيز هجوم لغات واسامي بيگانه به زبان پارسي از مشكلات و معضلات مهم فرهنگستان ها در هر دو حوزه عام و خاص شده است ، كه ديگر زبان ها نيز از اين گزند مصون نمانده اند. حال آنكه در گذشته ،بدون وجود هر گونه تشكل علمي ، مردم خوش ذوق سرزمينمان با تكيه بر فرهنگ غني پارسي، چنين لغات ظريف و با مسمايي را بجا در مقام خويش مي ساختند .
 حصار وباروي شهر براي مقابله با مهاجم خارجي ساخته مي شد. از اين روي جبهه خارجي آن روي حصار و جبهه داخلي ،پشت آن قلمداد مي شد .اين وجهه نظر را در ساخت دروازه ها كه نمادي از ذوق معماري و توانايي هاي حكومت و... بوده و هنگام ورود مسافرين به شهر، آن را به نمايش مي گذاشته است، به خوبي مي شود، فهميد .
به هر روي جبهه داخلي با روي شهر ، پشت بدنه حصار ناميده مي شد،و تهراني با ذوق با بر گزيدن كلمات ساده و آشنا و در مقام درست نام « پشت بدنه حصار» رابراي كوچه هايي كه در منتهاي اراضي شهر ومجاور حصار كشيده شده بودند، بر گزيده است.در حقیقت«پشت بدنه حصار» نام عمومی تمامی کوچه هایی است، كه در امتداد دیوار قطور باروی شهر کشیده شده بود. انصافا بايد به اين حسن انتخاب احسنت گفت.
ب:معرفی کوچه های پشت بدنه:
1- كوچه شمالي- جنوبي اي در كنار محل دروازه عتيق قزوين در ميدان وحدت اسلامي (شاپور سابق) منشعب از بازارچه آصف الدوله (قوام الدوله) بوده است . كه از ضلع شمالي بازارچه به سمت شمال امتداد مي يافته است. اين كوچه امروز با نام شهيد محمد رضا يوسفي خوانده مي شود. 
2- كوچه اي در محله عرب هاي بالا در شرق خيابان ناصر خسرو (ناصريه) و در مجاورت حصار شهر از ضلع شرق (مجاورت دروازه ناصريه) خيابان به سمت شرق كشيده شده بود،كه امروز آن را با نام «عرب ها‌»در نقشه هاي جديد پايتخت ثبت كرده اند .
3- سه تكه كوچه در جنوب محله چال ميدان وجود داشت، كه هر سه با شكستگي مختصري وبا كمي اغماض در يك امتداد قرار گرفته بودند، وهر سه كوچه با نام پشت بدنه مشهور بودند.
 امروز فقط تكه نخست اين كوچه كه در شمال چهار راه مولوي و منشعب از ضلع شرقي خيا بان شهيد مصطفي خميني به طرف شرق كشيده شده، با نام پشت بدنه در نقشه هايي جديد ثبت شده است.
4- در محله عودلاجان و در مجاورت حصار و ضلع شمالي سفارتخانه روسيه (وابسته بازرگاني امروز) كوچه ای بود، كه با شكستگي اي به دو بخش تقسيم مي شد ،. بخش نخست به پشت بدنه و بخش دوم به پشت سفارت مشهور بود. امروز هر دو بخش به نام پشت سفارت خوانده مي شود.
در پايان مطلب اين پرسش مطرح است . حال كه معلوم شد، در مجاورت تمامي دروازه هاي تهران (وحتی دروازه داخلی ناصريه) كوچه پشت  بدنه وجود داشته، چرا در مجاورت دروازه عتيق دولاب چنين كوچه ونامي نبوده و در نقشه هاي قاجاري نمي بينيم؟

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
39 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز163
دیروز217
تا کنون2215247

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.