شنبه 31 شهريور 1397

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow آقاشاپور تهرانی

آقاشاپور تهرانی

آقا شاپور تهرانی
وی از شاعران بنام تهران درسده دهم و یازدهم هجری قمری است.آقا شاپور در قصیده سرایی تسلط کامل داشت و به سبک هندی شعر می سرود.وی به بزرگ خاندانی اصیل تعلق داشت.خاندانی تهرانی که در دولت های صفوی و گورکانی هند ازجایگاهی رفیع برخوردار بود .مردانی از این خاندان در آن دو دولت دارای مقام و منصب عالی بودند.این شاعر بازرگان که طبعی خوش داشت خیلی زود به سرودن شعر پرداخت و هم بعد ها دست به تجارت زد. و ثروتی اندوخت .وی نخست تخلص «فریبی »را برگزید و با گذشت زمانی چند «شاپور» را بر آن جایگزین کرد.از اشعار اوست:
     غیرت عشق به چشمی که پدیدار شود                    پرده دیده در او پرده دیوار شود
آقا شاپور چون بستگانی نامور در هند داشت در آغاز جوانی به قصد بازرگانی به هند سفر کرد.او دو بار به آن کشور رفت وسالیانی در آن جا اقامت گزید و مورد لطف و مصاحبت سلطان سلیم و امرای او واقع شد و به انعامات سرافراز گردید.
پسر عموی پدر آقا شاپور«غیاث الدین محمد» در دربار «جلال الدین اکبر» صاحب موقعیت و مقام عالی بود او نیز از این عزت و شوکت بهره مند شد و به ملازمت  میرزا جعفر آصف قزوینی در آمد و پس از درگذشت میرزا جعفر در سال 1021 سرانجام در سال 1025قمری به تهران باز گشت و در سال 1030(به قولی 1048)به دیار باقی شتافت.
شاپور در شاعری مقامی والا داشت و معاصرانش او را به استادی و مهارت ستوده اند.وی توانست تازگی و دقت خیال را با رسایی کلام و فصاحت جمع کند. مضامین اشعار او همگی گرم ،گیرنده و خیال انگیز است.
در اشعار او مبالغه در آوردن ترکیب های استعاری مبتنی بر تخیلات پردامنه کمتر دیده می شود.شاپور از تتبع سخن پیشینیان نیز غافل نبود چنانچه از چهار قصیده او تنها یک قصیده نماینده شیوه خاص خود اوست و سه قصیده دیگر لهجه سخنوران پیشین را دارد و این نشان از تربیت ادبی او و آشنایی با آثار مشهور استادان سخن دارد.شاپور شاعری پر کار بود.دیوان او را شامل ده هزار بیت در بیست و اند سالگی دانسته اند و در مجموع گویا پانزده هزار بیت سروده است که اکنون سه هزار و پانصد(برخی چهار هزار بیت) بیت قصیده غزل مثنوی(خسرو شیرین)قطعه و رباعی از او باز مانده است.
نویسنده تهران به روایت تاریخ وی را خواهر زاده مولانا امیدی تهرانی و حسین کریمان در تهران در گذشته و حال او رافرزند امیدی ثبت کرده است.
این غزل از اوست:
بیند چو سویم مدعی عمدا خبر دارم کنی
زهری به جام دوستی بینی و در کارم کنی
افغان که با این ضعف تن افزوده بر وی بار غم
ای ناله کوتاهی مکن شاید سبکبارم کنی
بر شاخسار عاشقی با آن که مرغ زیرکم
این است اگر طرز نگه آخر گرفتارم کنی
از چشمم ای افسانه گو با اشک می آید برون
گر خواب را چون توتیا در چشم خونبارم کنی
جان صرف شد در راه غم «شاپور»باید تا تو هم
از پای ننشینی دمی سر در سر کارم کنی
و این دو رباعی هم از اوست:
دل فال مرادی از کتابی نگرفت
از خود خبری به هیچ بابی نگرفت
ایام فراق را ندانم چند است
کز زندگی خویش حسابی نگرفت
و:
برخیز چه خفتی ای نسیم سحری
کاورد سپیده دم شمیم سحری
پرویزن شب مگر حریر است که باز
خویش بیخته می وزد نسیم سحری
و این بیت از وی است:
بسکه دلگیر ز هم کاسه بود می شکند
کاسه ای را که درو صورت آدم باشد
دیوانش دارای چهار هزار بیت است:
نمی گویم که از زندان غم آزاد کن ما را
اگر جایی گرفتاری ببینی یاد کن ما را
تفاوت نیست جور و لطف یکسانست نزد ما
تو می دانی به هر ن.عی که دانی شاد کن ما را
و یا :
ای راهزن خیال نگاه تو خواب را
در جوش خون ز غیرت لعلت شراب را
کارم به ساقی ای است که از نار می زند
هر روز بر زمین قدح آفتاب را
و باز از اوست:
به ذوقی می کنم تکرار حرف دلستانی را
که دل در سینه پندارد که می بوسم دهانی را
نمی دانم تو خواهی بود یا گردون ولی دانم
که دامن گیر گردد خون من نا مهربانی را
و همینطر است :
طفل است و به عاشق روشن زیست نداند
 صد جان اگر از کس طلبد نیست نداند
دلدار نداند دل ما از دل اغیار
داند که دلست این که دل کیست نداند
منابع:
میرزا محمد طاهر نصرآبادی،ص227.
تاریخ تهران (بلاغی)ج1،ص50
لطفعلی بیگ بیگدلی آذر،ج3،ص1082
رضاقلی هدایت بخش4،ص44
دیوان شاپور تهرانی به کوشش ناهید فرشاد مهر(ماهنامه اندیشمند)
تهران به روایت تاریخ ،ص124
تهران در گذشته و حال،ص467.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
فرهنگ تاریخ تهران
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
پیشینه تهران قدیم
تهران امروز
گالری
ارتباط با مولف
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده

جستجو
حاضرین در سایت
98 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز24
دیروز448
تا کنون2094416

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.