جمعه 23 آذر 1397

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow خانه دایی جان ناپلئون

خانه دایی جان ناپلئون

خانه دایی جان ناپلئون (امین السلطان)هم به خاطره ها خواهد پیوست؟
در پی خروج  تعدادی از ابنیه تاریخی تهران در ماه های اخیر از فهرست میراث فرهنگی بر اساس رای قاضی دیوان عدالت اداری و سپردن آن ها به دست بساز و بفروش ها اینک نوبت به خانه دایی جان ناپلئون رسید.
این خانه باغ که در عصر ناصری به حاج ابراهیم خان امین السلطان تعلق داشت ، بعد از در گذشت او به پسرش امین السلطان ثانی علی اصغر خان اتابک اعظم( صدراعظم ناصرالدین شاه و دو پادشاه بعد از او ) رسید و بعد از آن دست به دست گشت تا امروز.
اتابک پس از مرگ پدر و تملک خانه باغ ، مقداری از اراضی مجاور را نیز خرید و به سطح آن افزود و ابنیه متعددش را مناسب زندگی عریض و طویل خود گردانید. بعد از اتابک وارثان آن را در سال 1295 خورشیدی به رحیم اتحادیه از تجار آذری ساکن تهران فروختند. اتحادیه مالک جدید هم آن را به سی سهم تقسیم و به فرزندان خود واگذاشت.
خانه حاج ابراهیم به خاطر تعلق به صدر اعظم سه پادشاه قجر از ساختمان ارزشمندی برخوردار است. ساختمان آجری آن با فضای ورودی و اندرونی و بیرونی و حوضخانه و ... نمادی از معماری دل انگیز و آرام بخش ایرانی دوره قاجاریه است. از این روی خانه اتابک که با نظر کارشناسان میراث فرهنگی دارای ارزش های تاریخی - فرهنگی تشخیص داده شد ، در سال 1383 شمسی در فهرست میراث فرهنگی در آمد .
 افزون بر  این ، عامل دیگری که این خانه را میان ایرانیان آشنا و خواستنی کرده است ، ساخته شدن فیلم و سریال «دایی جان ناپلئون» در آن است که گویی همه آن هایی که ماجراهای پر کشش طنز دایی جان را در دهه پنجاه پی گرفته اند ، انگار در آن خانه زیسته اند و تک تک فضاهای آن را می شناسند. از این روست که بدان تعلق خاطر دارند.
 در سال 1354 خورشیدی ناصرتقوایی(پس از مرمت ساختمان های بیرونی، اندرونی، خانه اربابی، حوضخانه و دیگر بخش های  این خانه که حدود سه ماه طول کشید. ) سریال دایی جان ناپلئون را در این خانه ساخت و خاطره ای از آن در لوح حافظه ایرانی ها نگاشت و بدین ترتیب بر اهمیت تاریخی آن افزود. (کتاب دایی جان  ناپلئون نوشته ایرج پزشکزاد است. شخصیت‌های آن الگوهای ملی هستند. به دیگر بیان ، تبلور شخصیت‌های کتاب را می‌توان در جامعه ایرانی یافت. کتاب دائی جان ناپلئون با لحنی طنز آمیز و دلنشین برخی صفات مردم ایران را در قالب داستانی پر نشیب و فراز و جذاب به ریشخند می گیرد. کتاب خواننده را ضمن لذت بردن از طنز شیرین کتاب به تفکر وا می‌دارد.)

این خانه وسیع در ضلع غربی خیابان لاله زار در بن بست اتحادیه  واقع است. باغ لاله زار سراسر اراضی شرقی و سطح خیابان لاله زار جنوبی را از میدان مخبرالدوله (استقلال ) تا میدان توپخانه (امام خمینی) تشکیل می داد. این باغ تفرجگاه پادشاهان پیش از ناصرالدین شاه و خود وی و هم محل پذیرایی از میهمانان خارجی دولت بود.
زمانی که حصار صفوی  به فرمان ناصرالدین شاه خراب شد تا حصار وسیع تر ناصری را بسازند ، باغ تاریخی لاله زار ، داخل حصار افتاد و رفته رفته دم دست بودن آن سبب شد تا از چشم شاه بیفتد. این عامل و جذابیت اراضی آن به لحاظ موقعیت یافتن کاربری مسکونی و تجاری موجب گردید تا شاه طماع قجر وسوسه گردد و آن را در معرض فروش قرار دهد. دکتر تولوزان طبیب شاه بسیار کوشید تا وی را از این کار منصرف نماید. پزشک فرنگی شاه می گفت؛ این باغ حکم ریه شهر را دارد و باید آن را برای ساکنان شهر و نسل های آینده حفظ کرد و نگاهش داشت اما  تلاش او حریف طمع شاه نشد و سرانجام باغ فروخته و تقسیم شد .
 آن روز اگر چنین اتفاقی رخ داد و آن باغ گرانقدر از میان رفت و تهرانی ها برای همیشه از منافع آن محروم شدند ، شاید جای تعجب نباشد ، زیرا که شاه خود را سایه خدا می دانست و حکم او را کسی یارای مقاومت نداشت. ولی حوادثی نظیر آن برای تهرانی های امروز جای حیرت و تعجب است. نابودی خانه ای تاریخی و ارزشمند در تهران امروز با این همه ادارات و مسولین مربوطه در حفاظت از طبیعت و محیط زیست و میراث فرهنگی ، معنوی ، تاریخی و ... شگفتی آور است. بویژه آن که سطح دانش و آگاهی عموم مردم در این ارتباط نسبت به صد و اندی سال قبل چه میزان تغییر و رشد یافته است؟ امروز اهمیت و حفظ میراث گذشتگان و ... بر کسی پوشیده نیست!
با گران شدن اراضی تهران و تغییر مدام کاربری اراضی به تجاری ، به نظر می رسد ، انتظار از مقامات بیش از این کاری عبث و بیهوده است . بنابراین شاید مردم بویژه خیرین باید خود دست بکار شوند تا از نابودی تدریجی میراث این شهر جلوگیری نمایند. گروهی با تشکیلات مردمی به صورت انفرادی یا اشتراکی چنین املاکی را خریداری و نسبت به مرمت و حفاظت از آن ها اقدام نمایند. در سال های اخیر کاروانسرای خانات با همین شیوه نجات یافت و ماندگار شد. گو این که این اقدامات هیچ از بار مردم برای آگاهاندن مسولان مربوط چون میراث فرهنگی ، شورای شهر ، شهرداری ، مجلس ، دولت و ...در راه حفاظت از این دست ابنیه و اعتراض در این باره ، نخواهد کاست.
خبرگزاری مهر از تلاش ناموفق میراث فرهنگی در این ارتباط گزارش داد:
«... سینما جهان، سینما شهرزاد، یک پارکینگ و یک مجتمع تجاری در بخشی از این زمین‌ها ساخته شده‌اند. ...همزمان با ثبت این اثر در فهرست میراث ملی در سال ۱۳۸۳ ، سازمان میراث فرهنگی برای خرید این خانه با خانواده اتحادیه وارد مذاکره شد و توافق‌هایی برای واگذاری این باغ به دولت به قیمت چهار میلیارد تومان به میان آمد، اما در نهایت این معامله به سرانجام نرسید. در حال حاضر تعدادی از مالکان، بخش عمده باغ را از باقی وارثان خریده‌اند و می‌خواهند با خارج‌کردن آن از فهرست میراث ملی که امکان ساخت‌وساز و ایجاد تغییر در باغ و بنا را فراهم می‌کند، تغییراتی در آن ایجاد کنند. گفته مي‌شود قرار است پس از تخریب خانه دایی جان ناپلئون، در زمین آن یک مجتمع تجاری بسیار بزرگ ساخته شود که در آن صورت، با توجه به تراکم چند ده هزار متری این مجتمع، آخرین بقایای بافت تاریخی لاله زار در ازدحام بازار مضمحل مي‌شود.»

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
فرهنگ تاریخ تهران
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
پیشینه تهران قدیم
تهران امروز
گالری
ارتباط با مولف
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده

جستجو
حاضرین در سایت
9 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز339
دیروز431
تا کنون2131154

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.