شنبه 29 مهر 1396

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow دکتر لیندن بلات

دکتر لیندن بلات

لیندن بلات
دكتر ‏كورت ليندن بلات نخستین مدیر کل نخستین بانک ایرانی یعنی بانک ملی ایران است. ایرانیان پس از چندین دهه مرارت و حسرت بانکی تاسیس کردند از پیر زن خانه دار تا تاجر و سرمایه دار(دولت سرمایه تشکیل بانک را به کمک مردم مهیا ساخت)دست به دست هم پول و سرمایه هایشان را بر هم نهادند تا این بانک سامان گیرد. بانک با همت ایرانیان تاسیس شد و ایشان با عشق و امید آن را به بلات آلمانی سپردند تا شاید در گریز از ستمکاری روس و انگلیس خیری از آلمانی ها ببینند اما دریغ که انتظار وفا از بیگانه خطاست. هنوز چیزی از این امانت سپاری نگذشته بود که بوی خیانت به مشام رسید و بلات خائن از آب در آمد این مطلب به شرحی کوتاه از این ماجرا پرداخته است:
 در واپسین سال های عصر ناصری و در تداوم طمع ورزی و اندیشه چپاول گرانه روس و انکلیس، پای بانک های دولتین هم در صحنه اقتصاد ایران باز و بیش از پیش بر نفوذ متجاوزانه دو دولت استعمارگر افزوده شد و دخالت شوم دولتین در زندگی ایرانیان تا رگ و پی اشان نفوذ کرد. دو کشور استعمارگر با قدرت سياسي و نظامی خود بر منابع حياتي و ذخائر ایران تسلط یافتند و بدین ترتیب بندهای اسارت ملت ایران در آن بحبوحه رکود و انحطاط اقتصادی کشور مستحکم تر شد.
در 1296قمری برابر با 1258خورشیدی در سلطنت ناصرالدین شاه  جمعی از صرافان خواستار تاسیس نخستین بانک ایرانی شدند. وضع آشفته سیاسی و اقتصادی ایران، بازیچه بودن دولت ناصری در تعیین سرنوشت مردم و تحولات و عواملی چند و بخصوص توافق و قرارداد 1907میلادی میان روس و انگلیس مانع از عملی شدن این آرزو گردید.
 در سال هایی که اقتصاد بیمار گونه ایران روزگار خوشی نداشت و به سختی ادامه حیات می داد، میرزا ابوالقاسم ناصرالملک وزیر مالیه وقت مظفرالدین شاه در روز ۲۳ آبان۱۲۸۵ خورشیدی / ۱۳۲۴ قمری در مجلس شورای ملی حاضر شد و با تشریح اوضاع نابسامان مالی کشور خبر از وخامت وضع اقتصادی داد و پیشنهاد کرد که دولت چون ادوار گذشته دست به دامن روس و انگلیس شود و مشکل را با گرفتن قرضه و وام از آن دولت ها حل کند، اما با توجه به حوادث اخیر و مبارزات آزادی خواهانه آن سال ها درخواست وی با مخالفت شدید نمایندگان مواجه شد .   
تجربه تلخ ایرانیان از دخالت و نفوذ اقتصادی بانک های شاهی انگلیس و استقراضی روس و چپاول و غارت دولتین در پی گرفتن قرضه و وام های ناصری و مظفری احساسات ایرانیان را بر انگیخت تا خود راسا اقدام به تاسیس بانکی ملی کنند که با سرمایه و مدیریت ایرانی، تا بتواند باری از دوش خسته و ناتوان ایشان بر دارند.
رهايي از سلطه اقتصادي بیگانه برای مردم ايران آرزويی بود که با تشکیل و تاسيس بانك ملي عملی می شد. در این سال ها دوشا دوش توسعه اندیشه سیاسی مردم، افتتاح بانک ایرانی و لزوم و تاثیر آن درپیشرفت کشور آرمانی بود که در فکر ایرانیان پیدا شده بود.
ایرانیان کم و بیش با درک رمز توسعه اقتصادی و پشترفت صنعتی کشورهای اروپایی و این که رواج صنعت و احداث خطوط آهن و تلگراف بدون ایجاد بانکی بزرگ با اشتراک و اتفاق دولت و ملت میسر نیست، به استقبال چنین اندیشه ای رفتند.جمعی از بازرگانان و صرافان متعهد مشارکت در این بانک را نمودند و در آذرماه ۱۲۸۵ اعلان آن که مبین احساسات عمومی و علاقه و تمایل شدید مردم به تاسیس یک بانک اعتباری ملی در ایران بود انتشار یافت، خبر تشکیل بانک ملی با سرمایه ۱۵ میلیون ( ۳۰ کرور) قابل افزایش به ۵۰ میلیون تومان با وجد و شعف عموم ملت روبرو شد.
عواملی چند و نیز آغاز جنگ جهانی اول و ورود نیروهای اشغالگر به ایران تمام کوشش ها و تلاش های تشکیل بانک ملی را نقش بر آب کرد و این آرزوی بزرگ مردم سال ها به تعویق افتاد و متاسفانه با همه اشتیاقی که در وجود ایرانیان بود، این آرزو با کارشکنی بیگانگان و بداندیشان جامه عمل نپوشید و این آرمان در بوته تعویق افتاد.
وقتی جنگ جهانی اول پایان گرفت و اشغالگران هم  اندک اندک از خاک ایران رفتند، دوباره شمیم خوش تاسیس بانک ملی جان ایرانیان را نواخت و زمزمه دل انگیز آن به گوش رسید. بازرگانان و دیگران کوشیدند تا این بار( که از سلسله قجر اثری نبود و روس ها در گیر آزمون و خطای حوادث انقلاب اکتبر بودند و انگلیس محیل هم شرایط سیاسی تازه ای را با ایران تجربه می کرد.) این آرزو را عملی سازند. مقدمات فراهم شد، تا این که در روز ۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۶ خورشیدی قانون تاسیس بانک ملی ایران به تصویب مجلس رسید.
چندی بعد بلافاصله با تصویب اساسنامه بانک مقدمات کار مهیا شد و بالاخره در روز سه شنبه۲۰ شهریور ۱۳۰۷ بانک ملی ایران در تهران رسماً کار خود را آغاز کرد.
در آن سال ها نفوذ آلمانی ها در ایران رو به فزونی بود و در قیاس با سابقه تلخ استعماری روس و انگلیس ورود اتباع این کشور به عرصه اقتصادی از اقبال عمومی برخوردار. از این روی دولت ایران پس از جلسات متعدد شور و گفتگو مدیریت نخستین بانک کشور را به آلمانی ها که تجربه آن را داشتند، سپرد و قرعه به نام دکتر بلات افتاد.
از آن جا که در آن تاریخ متخصصین بانکی در ایران وجود نداشت بمنظور اداره بانک قانونی تصویب شد و دولت اجازه یافت تا با استخدام اتباع سوییسی یا آلمانی کار را آغاز کند. بر این اساس دکتر کورت لنیدن بلات نخستین مدیر کل بانک ملی ایران شد. برای راه اندازی بانک، وی به اتفاق معاونش فوگل همراه  کارشناسانی چند از آلمان به ایران آمدند و اداره نخستین بانک ایرانیان را دست گرفتند.
 تعداد کارکنان بانک در روز افتتاح اعم از ایرانی و آلمانی از ۲۷ نفر(در حال حاضر تعداد کارکنان بانک ملی ایران بالغ بر ۴۵ هزار نفر است.) تجاوز نمی کرد.
در ابتدای تاسیس بانک علاوه بر شعبه مرکزی دو شعبه در بازار تهران و بندربوشهر که مهم ترین بندر بازرگانی آن روز ایران بود تاسیس گردید .
سرمایه اولیه بانک ۲۰ میلیون ریال بود که فقط ۸ میلیون آن پرداخت شد . در ادامه کار سرمایه بانک در سال ۱۳۱۴ به ۳۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۳۳۱ به دومیلیارد ریال افزایش یافت که تمام آن پرداخت شده است .
نخستین نمایندگی بانک در خارج از کشور در سال ۱۳۲۷ خورشیدی در هامبورگ تاسیس شد.
در سال ۱۳۰۵ بنگاهی بنام موسسه رهنی دولتی ایران، از محل وجوه صندوق بازنشستگی کارکنان دولت برای رفع حوائج مردم بوجود آمد که تا سال ۱۳۰۷ تحت نظر وزارت دارایی اداره می گردید پس از تاسیس بانک ملی به این بانک واگذار و در سال ۱۳۱۸ این موسسه بنام بانک کارگشایی مرسوم و یکی از سازمان های تابعه بانک ملی محسوب شد .
در تاریخ ۲۲ اسفند ماه ۱۳۱۰ با تصویب مجلس امر نشر اسکناس به مدت ۱۰ سال به عهده بانک ملی ایران واگذاردند و در فروردین ماه ۱۳۱۱ نخستین اسکناس بانک ملی ایران انتشار یافت و درسال ۱۳۳۸ این وظیفه را از بانک ملی ستانده و به بانک مرکزی سپردند.
بانک ملی ایران اکنون با بیش از ۳۳۰۰ شعبه فعال داخلی و ۱۸ شعبه خارجی و بالغ بر ۴۵۰۰۰ پرسنل و بیش از ۸۰ سال سابقه یکی از بانک‌های مطرح ایران است.
و اما لیندبلات و مسولیتش:
بلات به کمک جمعی از همکاران آلمانی اش از بی خبری ایرانیان در دانش تازه تاسیس بانکداری سوء استفاده کرد و با سند سازی دست به اختلاس از اموال بانک زد. بلات مدیرکل آلمانی بانک ملی ایران با جعل ترازنامه و حساب های سود و زیان مبادرت با ارائه گزارش خلاف واقع نمود.
 به همین سبب وی و همدستانش را دستگیر کردند و در4مرداد سال1308  خورشیدی/۲۵ ژوئیه سال ۱۹۲۹ برای محاکمه به دادسرای تهران سپردند.

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
فرهنگ تاریخ تهران
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
پیشینه تهران قدیم
تهران امروز
گالری
ارتباط با مولف
خرید کتاب
دانلود کتاب

جستجو
حاضرین در سایت
32 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز488
دیروز485
تا کنون1953291

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.