شنبه 29 مهر 1396

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow خانه صداقت

خانه صداقت

خانه صداقت
غمگنانه بار دیگر خبر ویرانی یکی دیگر از بناهای تاریخی پایتخت «خانه تاریخی صداقت ویران شد.» در رسانه ها آمد. بعد از خرابی ابنیه تاریخی فراوانی چون سرای دلگشا وغیره، بازهم مردم تهران شاهد از میان رفتن خانه ای دیگر از آثار تاریخی و میراث فرهنگی این شهر هستند. معلوم نیست، چه سماجتی بر این کار است. اگر قرار است بساز و بفروشی خانه ای را بکوبد و بسازد و سرمایه ای را از این میانه بر دارد، چرا باید خانه تاریخی باشد. در شهری به بزرگی و وسعت تهران با این همه خانه کلنگی و زمین، چرا به این اندک بناهای تاریخی رحم نمی کنند و این طور بی رحمانه به جان آن ها افتاده اند یکی یکی دارند آن ها از میانه بر می دارند. خانه هایی که هویت و شناسنامه این شهرند. خانه هایی که آینه ای از تلاش و همت بلند گذشتگان اند. آینه ای تمام نما از معرفت معمارانه و اندیشه مبتکرانه آباء و اجداد این مردمان اند. ابنیه ای که مردم فرهنگ دوست و جوان ترها بدان دلبسته اند و پیوندی نوستالژیک دارند و هویت خود را در دانه دانه آجرها و دیگر مصالح آن های می جویند.
نکته مهم این که هر بار چنین خبری رسانه ای می شود، مسئولینی که خود وظیفه حفظ و حراست از این ابنیه را دارند هم پیوسته با مردم و خبرنگار و ... همصدا می شوند و از این روند شکایت و از مخربین گلایه دارند. اگر متولیان که نگاهبانان این ارزش ها در جامعه هستند عاجز از انجام وظایف خود باشند، تکلیف چیست؟ چه باید کرد؟
 مسلم است بی توجهی به پی آمدهای چنین تخریب ها و ویرانی آثار تاریخی و فرهنگی افزون بر مخدوش شدن وجهه دولت ایران در مجامع بین المللی و تضییع حقوق ملت ایران، موجب از بین رفتن اعتماد مردم از سازمان هایی چون میراث فرهنگی و دیگر ارگان های دولتی ذی ربط خواهد شد.
در کشورهای مترقی بخصوص کشورهای اروپایی مردم حق تخریب یک دیوار داخلی خانه های معمولی را ندارند، چه رسد به تخریب آن ها. ساکنان خانه ها فقط پس از سال ها می توانند با کسب اجازه از شهرداری و تایید کارشناسان ذی ربط، تغییرات جزیی داخلی را، آن هم تنها در خانه های معمولی انجام دهند و الا در مورد بناهای کمی قدیمی تر و یا ساختمان های خیابان های اصلی شهرهای بزرگ نظیر پاریس و لندن و غیره هرگز تخریب انجام نمی شود بلکه در مواردی استثنا و ضروری با تمهیدات فنی و محاسبات مهندسی تجدید بنا صورت می گیرد با این شرط که پوسته و دیوار نمای ساختمان به همانصورت حفظ گردد.
 دیدن خانه های معمولی دویست سیصد ساله در اروپای شمالی و یا دیگر کشورها امری است کاملا عادی آن ها سال هاست که به ارزش های نیاکانشان و اهمیت میراث فرهنگی و طبیعی و معنوی خود پی برده اند و با وضع قوانین بسیار سخت گیرانه راه را بر تعرض افراد سودجو بسته اند.
سال هاست بر اثر غفلت مسئولین و خود مردم، شماری از این آثار ارزنده در بافت تاریخی تهران یعنی محله های بازار و عود لاجان و چال میدان و سنگلج از میان رفته است و متاسفانه باز هم دارد از میان می رود.
 امر نگهداری و حفاظت از ابنیه تاریخی از وظایف و مسئولیت اخلاقی و اداری میراث فرهنگی و شهرداری و شورای شهر و... و حتی خود مردم است.
کهن ترین سابقه سکونت در تهران جایی اطراف سرپولک به دوران پیش از اسلام می رسد. امامزاده های متعدد تهران از آثار قرن نهم اند و جز اندک آثار صفویان عمده ابنیه تاریخی شهر مربوط به عصر قجر است.
معماری ارزشمند ایرانی - اسلامی قاجاری مجموعه ای دل انگیز از آجر کاری و گچبری ها و کاشی کاری های مرسوم  این عهد قجر است که براستی دل هر بیننده تهرانی و ایرانی را که به هویت شهرش و مرز و بومش می تپد و دل در گرو آن دارد، می انگیزاند و با خود به گذشته ها می برد و خاطره های دلنشین را زنده می کند و در کنج دلش حسرت گذشته را می نشاند.
بناهایی که مملو از نماد های معماری گذشته که با خود آرامش ولطافت در روحیه شخص را تضمین می کرد. بناهایی  شامل جلو خان ،سردر، دالان، صحن وسیع ، و مسجد با شبستان ، و ایوان مقرنس کاری و آب انبار و غیره هستند.
امروزه اهمیت حفظ و نگهداری این قبیل ابنیه که بخشی از هویت تاریخی  فرهنگی شهرهاست، بر کسی پوشیده نیست و امری نیست که چه بلحاظ فرهنگی و یا اقتصادی نیاز به اثبات داشته باشد. از این رو جامعه بین المللی و در راس آن یونسکو با اتخاذ اقدامات متعدد در صدد برآمده است تا درمورد صیانت و پاسداری از میراث معنوی و تنوع فرهنگی جهان اقدام کند. جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضوی از جامعه بشری پیوسته در کنوانسیون های یونسکو شرکت نموده و حتی طی قطعنامه ای آمادگی خود را برای تاسیس مرکز مطالعه حفظ میراث معنوی آسیای میانه و جنوب غربی را به سی و چهارمین کنفرانس عمومی یونسکو تسلیم کرده است. بنابراین مسلم است بی توجهی به پی آمدهای چنین تخریب ها و ویرانی آثار تاریخی و فرهنگی وجهه ایران را در مجامع بین المللی خدشه دار خواهد کرد.
 اهداف کنوانسيون های متعدد یونسکو نظیر کنوانسیون های سال های 2001 و 2003 و پیمان ها و غیره با ترویج حفظ میراث  فرهنگی و معنوی از طریق آگاه سازی و ظرفیت سازی به این امر خطیر توجه دارد و اهداف این سازمان ضامن توسعه پايدار بوده، چنانکه در توصيه نامه يونسکو در پاسداري از فرهنگ سنتي و عامه تقویت همکاری ها میان کشورهای منطقه در زمینه شـناسایی ، مسـتند سازی ، پژوهش ، معرفی ، حفظ ، احیاء ، ترویج و ثبت نمونه های میراث معنوی است
اهداف اين کنوانسيون و به طور کلی یونسکو عبارتند از:
ترویج اهداف کنوانسيون و ترغيب و پايش این اهداف
تعهد به حفظ میراث فرهنگی
پاسداري از ميراث فرهنگي
تضمين احترام به ميراث فرهنگي توسط افراد ذي ربط
آگا هي رساني در سطح محلي، ملي و بين المللي درباره ميرات ميراث فرهنگي
بازآفريني تاريخ و تقویت حس هويت
و ایجاد یکپارچگی و بقای آن در میان مسئولان
چنانکه در بالا یاد شد مسولین(شورای شهر تهران) هم از این حادثه دچار شگفتی شده اند:

« مسجدجامعی در گفتگو با مهر: پیگیری تخریب خانه صداقت/ دلالان تاریخ تهران را به غارت برده‌اند عضو شورای شهر تهران با انتقاد از تخریب بنای تاریخی ـ قجری صداقت در محدوده تاریخی سنگلج گفت: متاسفانه دلالان و واسطه‌گران در زمینه تخریب بناهای تاریخی به سرعت عمل کرده و تاریخ این شهر را به غارت می برند.
احمد مسجد جامعی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه این خانه‌ها سرمایه های ملی تهران هستند گفت: اینها خاطره ها و فرهنگ این شهر هستند که متاسفانه این نوع حرکتها شهر را به شهری بدون تاریخ تبدیل می کند.

وی با تشریح جزئیات تخریب خانه تاریخی صداقت گفت: روز جمعه که این تخریب آغاز شد در این منطقه حاضر شدم. اهالی محل نیز از تخریب قدیمی ترین و سابقه دار ترین خانه محل متاسف و نگران بودند. حتی یکی از بستگان مالک نیز از این که تلاش هایشان برای حفظ این بنا بی نتیجه ماند ابراز تاسف کرد.
مسجد جامعی یادآور شد: ظرفیتهای تاریخی تهران به اندازه‌ای است که با شهرهای تاریخی کشور قابل مقایسه است اما این ظرفیتها در حال غارت است که بسیار تاسف بار است. باید دید این بنای شاخص چگونه ازثبت ملی خارج شده و چگونه کلنگ طمع کاران آن را تخریب کرده است، این نکات تلخ باید پیگیری شود.
وی در پاسخ به این پرسش آیا شورای شهر  نمی تواند همانطور که در مورد باغات مرجع تصمیم گیری شد در چنین مواردی نیز تصمیم گیرنده نهایی باشد گفت: پیشنهاد خوبی است اما ظرفیت سرمایه گذاری مدیریت شهری به اندازه دستگاههای اجرایی ذی ربط نیست. دستگاهی که متولی پیگیری این موضوع است مدتهاست درگیر مسائلی چون ادغام و یا تغییر مدیریت یا فقدان مدیر است و سوء استفاده گران از این فرصت ها به خوبی استفاده می کنند. باوجود این کاستی ها باید منتظر اتفاقات مشابه بود.
عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شهر تهران با اشاره به طرح شورای شهر در خصوص شناسایی خانه های قدیمی شهر تهران گفت: به دلیل آن که نهادهای متولی به این موضوع بی تفاوت بودند شورا طرحی را در این خصوص تهیه کرد و اعتبار آن نیز به تصویب رسید. این خانه ها در تهران شناسایی شده اند اما تضمینی برای حفاظت شان نیست وقتی می توان با حکم قضایی املاک ثبت شده را از ثبت ملی خارج و تخریب کرد.
خانه صداقت واقع در محدوده تاریخی سنگلج تهران و متعلق به دوره قاجار است. سرپرست معاونت میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی و گرشگری استان تهران 23 اسفندماه سال گذشته درباره این خانه تاریخی و وضعیت آن گفته بود این خانه از جمله بناهای باارزش منطقه منیریه و در محدوده تاریخی سنگلج تهران است که در اواخر دوره قاجار ساخته شده و از جمله آثار نادر شهر تهران به‌لحاظ معماری و تزیینات آجری منحصربه‌فرد است.
بهروز جلالی درباره وضعیت ثبت این خانه تاریخی در فهرست آثار ملی نیز توضیح داد: اگرچه پرونده ثبتی این بنا در سال 80 تهیه شد، ولی به‌دلیل مخالفت‌ها و دست‌اندازی‌های مالک کنونی، در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده است؛ اما با توجه به ارزشمندی این خانه، بناهای اطراف ملک و املاکی که متقاضی ساخت‌وساز بودند، با محدودیت‌های ارتفاعی روبه‌رو شده‌اند.
مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران ـ محمدابراهیم لاریجانی ـ نیز 24 اسفندماه سال گذشته درباره این خانه تاریخی گفت: ثبت یک ملک به‌جز این‌که حفظ یک بنای تاریخی است، بازگوکننده یک دوران معماری و یک اصل است. با این کار، همه تفکرات معمار و هنرهای آن دوره حفظ می‌شود. در تهران نیز با توجه به پایتخت بودن و قدمت 200 ساله‌اش، همچنین توسعه شهرسازی، بناهایی مانند خانه «صداقت» که در محدوده دیوار ناصری شهر تهران قرار گرفته‌اند، باید حفظ شوند تا با توسعه شهری، هویت خود را از دست ندهیم.
خانه تاریخی صداقت بین چهارراه لشگر و میدان منیریه، در خیابان معیری، کوچه صداقت واقع شده است.»

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
فرهنگ تاریخ تهران
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
پیشینه تهران قدیم
تهران امروز
گالری
ارتباط با مولف
خرید کتاب
دانلود کتاب

جستجو
حاضرین در سایت
52 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز490
دیروز485
تا کنون1953293

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.