سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow قتل اصلاح خواهان در کاخ گلستان در چاه برفی

قتل اصلاح خواهان در کاخ گلستان در چاه برفی

چاه برفی

در اندرونی کاخ ناصر الدین شاه


همانا خدا چیزی را در قومی تغییر نمی دهد

مگر آنکه خود
آن قوم در نفس خود دگرگونی
پدید آورند .

سوره رعد- قرآن کریم

 
پیش تر از « چاه برفی » نوشتیم و موارد استفاده آنرا در تهران قدیم بر شمردیم.  امروز قصد  داریم با ذکر حادثه ای اگر چه تلخ از عصر سلطنت ناصر الدین شاه به فضای حکومتی خفقان آور ناصری، سرک بکشیم .

گو اینکه دوران وحشت و اختناق ناصری ، نوای حق خواهی و آزادی طلبی را در گلوی مردم خفه کرده وملت ایران مقهور حکومت شده بود ، لیکن جنبش تنباکو و اعتراض های جسته گریخته مردم در شهر ها و در دارالخلافه نظیر اعتراض شدیدالحن زن های چال میدان، در ماجرای قحطی نان و... نشان داد ،که مردم در صورت اتحاد می توانند حتی بر حکومت های قهار و جبار نیز پیروز آیند.

 
در آن سال ها این اندیشه مردم را، اخباری که آهسته آهسته از اروپا می رسید، فربه تر کرد ،تا اینکه  با به قتل رسیدن ناصر الدین  شاه ،نوبت به سلطنت مظفرالدین شاه رسید. در این دوره ده ساله ایرانیان، بهترین فرصت را یافتند تا انقلاب مشروطه را در نخستین گام پیروز نمایند .

اروپا در سده نوزدهم به بزرگترین قدرت اقتصادی جهان تبدیل شد. این قاره در سال 1800 میلادی 187 میلون نفر بود . این جمعیت به سرعت افزایش یافت، به طوریکه در شروع جنگ جهانی اول (1914 میلادی ) به 450 میلون تن رسید. هرچند در تعیین زمان آغاز انقلاب صنعتی اختلاف نظر وجود دارد،اما به طور قطع بروز این واقعه بزرگ در اواخر سده نوزدهم اتفاق افتاده است .

در این سده، انقلاب ها و نهضت هایی در اروپا به وقوع پیوست، که بعد ها به اوضاع سیاسی ،اجتماعی ،اقتصادی و... همه عالم تاثیر گذاشت . پدید آمدن مکاتب مختلف سیاسی و فلسفی و به صحنه آمدن نامدارانی چونان نیچه ،جان لاک، مارکس ، انگلس ، لنین ، گاری بالدی ، کاوور،گلادستون ، سالیسبوری ،ژان ژورس ، بیسمارک و... موجب برتری ناگهانی اروپا برآسیا شد، و توازن هزار ساله موجود را برهم زد، و این خود باعث تسلط اروپا برآسیا و دیگر کشورهای جهان به شکل استثمار واستعمار شد.

ایران مهمترین کشور در خاورمیانه و آسیا بود، که مقابل نوک پیکان حمله اروپاییان قرار داشت، و از طمع ورزی آنان در سده نوزده آسیب فراوانی دید. زیان اقتصادی و لطمه فرهنگی - اجتماعی عظیمی را تحمل کرد، و بخش های وسیع و مهمی از پیکره اش جداشد، اما از این واقعیت نیز نباید گذشت که سوای این اسیب و خسارت وحشتناک که شاید براحتی میزان این خسارت و ابعاد گوناگون این مقابله ویرانگرانه را نتوان تعیین کرد ، تحولات عظیم سیاسی- اجتماعی اروپا تاثیر بسزایی در دگرگونی و تحول فکری ایرانیان داشت ، تحولی که بر اثر شجاعت و شهادت بخشی از مردم و نخبگان منتهی به پیروزی انقلاب مشروطه شد.

این مقدمه با فشردگی از آن جهت یاد شد، تا بدانیم پدیده های بزرگ اجتماعی، انقلابی در یک جامعه هرگز به یکباره و ناگهان پدیدار نمی شوند، بلکه خون دلها باید خورد، و خون ها به پای نهالش باید ریخت،تا آن نهال به ثمر بنشیند .

روزی که ناصر الدین شاه آن شش نفر اصلاح طلب را فقط به جرم گفتگو در چاه انداخت، هرگز حدس هم نمی زد، که روزی فرزندش مجبور شود، به دست خود فرمان مشروطیت را صادرکند.گو اینکه خود پیش از آن، در دار مکافات به کیفر رسید.

ماجرای کشته شدن این شش نفر را ناظم الاسلام کرمانی، در « تاریخ بیداری ایرانیان »اینگونه شرح می دهد :

« ... در چندین سال قبل به ناصر الدین شاه راپورت دادند، که شبها جمعی در محله سنگلج در یک خانه اجتماع کرده و در امر مملکت و اصلاح امور مذاکره می کنند. پادشاه جمعی را فرستاد ،شش نفر از اصلاح خواهان که دور هم نشسته بودند ،ماخوذ و شبانه آنهارا به حضور پادشاه بردند. چاهی که در اندرون حفر کرده بودند، که برف در آن می ریختند، و یا برای همین جور کارها مهیا بود، سنک سر آن را برداشته ،ماخوذین را در آن چاه انداختند. آن وقت خود پادشاه تفنگ بدست گرفته، متجاوز از سی فشنگ از پی آنان فرستاد ،که به اعتقاد خود زودتر آنهارا به اسفل السافلین رساند، و حاضرین را هرکدام یک اشرفی انعام داد، برای شکرانه موفقیت بر قتل آنها ...»

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
3 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز163
دیروز217
تا کنون2215247

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.