سه شنبه 21 آبان 1398

به پایگاه اینترنتی آثار تالیفی داریوش شهبازی خوش آمدید. تمامی مطالب این سایت تحت حمایت قانون « حقوق مولفين » میباشد. هرگونه سوء استفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است. استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد.

 

صفحه اصلی arrow مقالات و عناوین arrow درشکه(اولین مقررات درشکه در تهران)-ج1

درشکه(اولین مقررات درشکه در تهران)-ج1

اولین مقررات درشکه در تهران:

چند سالی است که اولین اتومبیلی را که مظفرالدین شاه وارد تهران کرد ، صد سالگی را  پشت سر گذاشته است . از سال های میانی سلطنت ناصرالدین شاه اتومبیل ، پا به عرصه وجود نهاد،اما تا زمانی که او زنده بود، کسی جرأت آوردن اتومبیل را به تهران نداشت، چون او در سفر به فرنگ از آن خوشش نیامد و تا پایان عمر، هم نظرش در این باره تغییر نکرد.


ایرانیان،نخستین بار در سال 1317 قمری / 1900 میلادی با ورود اتومبیل مظفرالدین شاه از دروازه باغ شاه (= میدان باغ شاه= میدان حر) به داخل پایتخت چشمشان به جمال یکی از مهمترین پدیده های صنعتی اروپا در قرن نوزدهم میلادی روشن شد. مظفرالدین شاه که خود از اتومبیل می تر سید،در هجدهم ربیع الثانی 1317 قمری در این باره  می نویسد: لندوی اتومبیل (...  اتومبیل کالسکه ای ... امروز عملش را تمام کردیم که ابتیاع کرده بیاورند...)


و در ادامه می افزاید: «. . .  بالاخره روز یکشنبه دوم شعبان 1317 قمری ، در میان شور و شوق مستقبلین شاه ، اولین اتومبیل از طریق دروازه باغ شاه ، به دارالخلافه مظفری وارد می شود. . . »


بدین ترتیب نخستین اتومبیل ، وارد تهران شد. اما نه خیابانی  بود ، که این وسیله بتواند ، در آن آمد و شد نماید و نه مقرارتی برای رعایت راننده و نه آشنایی مردم و صاحبان دیگر وسایل نقلیه آن روزگار نظیر گاری ، درشکه و . . .


در آن دوران  معبر و گذرگاه تهرانی ها کوچه پس کوچه های تنگ و پر پیچ و خم بود ، که اغلب گاری و درشکه نیز در عبور از آن ها دچار زحمت می شد ، چه رسد به اتومبیل . از آن گذشته مردم پیاده و گاری چی ها و درشکه چی ها و دیگران هم با این وسیله آشنایی نداشتند و اصلاً مقرراتی نبود ، تا رفتار بین راننده و آن ها را تعریف کرده باشد.


وامبری یکی از اروپا ییا نی است  که در سال 1850 میلادی ، به تهران آمده پنجاه سال پیش از ورود اتومبیل به ایران وضع عبور و مرور را در گذرگاه های پایتخت را چنین توصیه می کند:


« ... وارد دروازه تهران ، که شدیم ، خر و شتر و قاطر با بار کاه و بار جو و بسته های کالا ی اروپایی یا بومی از هر سو با بی نظمی پیش می رفتند ...  در طول بازار حرکت کردم . در میان جمعیت البته که ضربت چماق و حتی شمشیر و قمه بین شان رد و بدل می شد ، ولی زود یکدیگر را می بخشیدند بدون آن که آسیبی مهم به من برسد گذشتم . . . »


این وضع شهر بود . در رفت و آمد مردم و چهار پایان بارکش و دیگر وسایل نقلیه آن زمان که هیچکدام مناسبتی با اتومبیل نداشت . سال های پایانی دوره قاجاریه با کمترین تغییرات جهت آماده سازی مردم و معابر شهر برای آمد و شد اتومبیل به سرعت گذشت . تهرانی ها در این سالیان که خزانه دولت در اثر بی کفایتی شاهان  قجر تهی گشته بود و روز گار سختی را می گذرانیدند  به تمرین آزادی و آزادی خواهی مشغول بودند.


آن سال ها با کمترین فعالیت عمرانی و به سختی بر تهرانی ها گذشت تا کودتای 1299 خورشیدی فرا رسید. در این زمان،سید ضیاء رهبر کودتا ، اقدام به وضع مقررات فراوانی در تغییر اوضاع شهر و بهبودی وضع مردم نمود . از جمله اقدامات او ، بر چیدن بساط آزاد تریاک کشی در قهوه خانه و سکونت  فواحش  در سطح شهر و بستن مشروب فروشی های تهران و... را می توان یاد کرد ، ولی عمر حکومت وی کوتاه بود،با برکناری او  قدرت به دست رضا خان افتاد . در این دوران سرهنگ بوذر جمهری افسر قزاق به کفالت بلدیه (شهر داری) تهران، برگزیده شد . بوذر جُمهری با چاشنی قدرت نظامی گری با تخریب خانه و باغ و مغازه مردم گذرگاه های تنگ وباریک را یکی پس از دیگری،به خیابان های عریض و مناسب رفت و آمد اتومبیل ها و حتی درشکه تبدیل نمود. در همین دوران است، که برای درشکه چی ها هم مقررات وضع شد و ایشان را که در  زمره بی نظم ترین شهروندان بودند، به نظم در کشیدند. در گذشته درشکه چی، خرک چی، قاطرچی، گاری چی و شتربان از کستاخ  ترین و بی ادب ترین مردمان به حساب می آمدند . به طوری که  در تداول عامه ، رفتار بد وهر بی ادبی  را در تمثیل به ایشان نسبت می دادند .


پاره ای از مقررات درشکه چی ها ، در گذشته نه چندان دور تهران قدیم :


مقررات مخصوص:


 ماده 1-  راه انداختن درشکه ، در شهر ها بدون پروانه شهربانی ممنوع است.


ماده4-  پشت درشکه ، باید با عدد فارسی شماره نصب شود.


ماده 6-  درشکه ، باید نظیف باشد و تشک آن از چرم یا مخمل یا ماهوت باشد.


ماده 7ـ   درشکه ، باید بوق یا زنگ خبر نصب کند .


ماده 8 ـ   اسب درشکه ، باید قوی باشد و مبتلا به امراض مسری نباشد .


 ماده 9ـ  بستن اسب تعلیم ندیده و بد خو به درشکه ممنوع است. 


ماده 16ـ  شرایط رانندگی درشکه ، سن کمتر از 23 سال نباشد.


ماده 18ـ راننده درشکه ، از لباس متحدالشکل  معاف ولی کلاه باید داشته باشد .


ماده 20 ـ سر شلاق درشکه ، نباید فلز یا گره داشته باشد .


ماده 22 ـ رانندگان باید هنگام سوار و پیاده شدن مسافر با برداشتن کلاه احترام کنند .


ماده 24 ـ راننده در موقع راندن نباید نوشابه بنوشد .


ماده 26ـ بی احترامی و بد اخلاقی و خشونت نسبت به مسافر اکیدا ً ممنوع .


ماده 32 ـ درشکه باید از سمت راست خیابان عبور کند .


ماده 34ـ در خیابان های سراشیب ، باید فوق العاده آهسته حرکت کنند .


ماده 35ـ راننده هنگام توقف ، باید دست راست خود را با شلاق بلند کند تا راننده پشت او مطلع گردد.

ماده 37ـ راننده فقط حق دارد کرایه نرخ تعرفه را طلب نماید .


ماده 46ـ حمل نعش با درشکه ممنوع است .

منوی اصلی

صفحه اصلی
مطبوعات و رسانه
مقالات و عناوین
برگ هایی از تاریخ تهران
تاریخ سکه
خرید کتاب
دانلود کتاب
کتاب‌های منتشر شده
ارتباط با مولف

جستجو
حاضرین در سایت
21 میهمان حاضرند
آمار بازدید ها
امروز163
دیروز217
تا کنون2215247

تهران نامه

© Copyright 2008 DARIOUSH SHAHBAZI . All rights reserved.